Đề tài Phúc Âm hóa đời sống gia đình tháng 10 & 11

Tháng 10/2014
Gia đình loan báo Tin mừng:
Giáo điểm truyền giáo

Lời Chúa: “Vậy anh em hãy đi và làm cho muôn dân trở thành môn đệ...dạy bảo họ tuân giữ mọi điều Thầy đã truyền cho anh em” (Mt 28,19-20).

Ý cầu nguyện: Xin ban cho các gia đình Kitô hữu một sinh lực mới xuất phát xuất từ Niềm Vui Tin Mừng gặp gỡ Đức Kitô Phục sinh, để ra đi chia sẻ Tin mừng ấy cho mọi anh em lương dân.

Bài ca ý lực: Giêsu ánh sáng (Bài ca thông truyền đức tin tr.34).

1. Lệnh truyền giáo và niềm vui luôn tươi mới của Tin Mừng
- “Được Thiên Chúa sai đến với muôn dân để nên ‘bí tích cứu độ phổ quát’, do những đòi hỏi sâu sắc của tính công giáo, vâng theo lệnh truyền của Đấng Sáng Lập mình, Hội Thánh cố gắng loan báo Tin mừng cho tất cả mọi người” . “Thiên Chúa muốn cho mọi người được cứu độ và nhận biết chân lý” (1Tm 2,4). Ơn cứu độ được gặp thấy trong chân lý. Những ai vâng theo sự thúc đẩy của Thánh Thần chân lý, thì đã ở trên đường cứu độ; nhưng chân lý này đã được ủy thác cho Hội Thánh, nên Hội Thánh phải đáp ứng khát vọng của những người đó là mang chân lý đến cho họ. “Vậy anh em hãy đi và làm cho muôn dân trở thành môn đệ, làm phép rửa cho họ nhân danh Cha và Con và Thánh Thần, dạy bảo họ tuân giữ mọi điều Thầy đã truyền cho anh em. Và đây, Thầy ở cùng anh em mọi ngày cho đến tận thế” (Mt 28,19-20). Mục đích tối hậu của việc truyền giáo là làm cho loài người được tham dự vào sự hiệp thông giữa Chúa Cha và Chúa Con trong Thần Khí tình yêu của các Ngài .

- NIỀM VUI của Tin Mừng Đức Giêsu Kitô tràn đầy nơi trái tim và cuộc sống của những ai đã gặp gỡ Người . Niềm vui ấy luôn luôn tươi mới và muốn chia sẻ cho nhiều người khác, để “không một ai bị loại trừ khỏi niềm vui mà Chúa Giêsu đem đến” . Niềm vui dịu ngọt và phấn khởi của việc Loan báo Tin mừng làm mới lại nhiệt huyết của chúng ta, cả khi phải gieo trong nước mắt... Ước mong sao thế giới hôm nay, một thế giới vốn đang kiếm tìm khi trong lo âu khi trong hi vọng, đón nhận được Tin mừng không phải từ những người rao giảng buồn bã, chán nản, nôn nóng hay lo âu, nhưng từ những người phục vụ Tin mừng tỏa sáng đầy nhiệt thành, những người trước hết đã đón nhận niềm vui của Đức Kitô. Vì thế, như thánh Phaolô nói, “Vô phúc cho tôi nếu tôi không rao giảng Tin mừng” (1Cr 9,16). Loan báo Tin mừng, thực ra là để hoàn thành bản thân, bởi lẽ “chúng ta khám phá ở đây một qui luật sâu xa của thực tại: đó là chúng ta được sống và sống tràn đầy chính khi chúng ta dâng hiến sự sống ấy hầu cho người khác được sống. Ý nghĩa của truyền giáo chắc chắn là như thế” .

2. Gia đình : giáo điểm truyền giáo
- Bổn phận bảo vệ và thông truyền đức tin, vốn phát xuất từ bí tích rửa tội và thêm sức, được tiếp nối và đề xướng một lần nữa trong bí tích hôn phối. Bí tích ấy biến đôi vợ chồng và người cha người mẹ Kitô hữu thành những chứng nhân của Đức Kitô “cho đến tận cùng trái đất” (Cv 1,8), thành những “nhà truyền giáo” thực sự của tình yêu và sự sống . Ngay từ trong gia đình, khi có một thành viên nào đó còn chưa biết Chúa, hoặc thiếu đức tin hay “nguội lạnh” và không sống phù hợp với đức tin, những người khác phải cống hiến cho người ấy một chứng tá đức tin sống động hầu có thể thúc đẩy và nâng đỡ người ấy trên đường hướng đến kết hợp trọn vẹn với Đức Kitô Đấng Cứu Chuộc họ.

- Hội Thánh tại gia được linh hoạt bởi tinh thần thừa sai được mời gọi trở thành dấu chỉ hiện diện của Đức Kitô cũng như tình yêu Người dành cho “những kẻ ở xa”, cho các gia đình còn chưa tin và cho các gia đình có đạo mà không sống phù hợp với đức tin. Hội Thánh tại gia được mời gọi “dùng gương sáng và lời chứng” để soi sáng cho “những ai đang tìm kiếm chân lý”.

- Thuở sơ khai, có gia đình Aquila và Priscilla như gia đình đi truyền giáo (x. Cv 18), ngày nay cũng có các đôi vợ chồng và gia đình Kitô hữu, ít là trong một thời gian nào đó, đi tới các “vùng ven” thuộc miền truyền giáo để loan báo Tin mừng qua sự phục vụ con người bằng tình yêu của Đức Kitô. Có như thế Hội Thánh mới được luôn luôn mới mẻ và sinh hoa kết trái.

- Các gia đình còn góp phần cách đặc biệt cho công cuộc truyền giáo của Hội Thánh, bằng cách vun trồng ơn gọi thừa sai nơi con cái, và nói chung bằng cách dạy con cái ngay từ khi còn thơ ấu biết nhận ra Tình yêu Thiên Chúa dành cho mọi người.

3. Gia đình loan báo Tin mừng bằng việc phục vụ và quan tâm đến các thực tại xã hội
- Tại tâm điểm của công cuộc Loan báo Tin mừng là Tình Thương cứu độ của Thiên Chúa thể hiện ở đỉnh điểm là Thập giá vinh quang của Đức Kitô Chết và Phục sinh. Thần Khí Tình Yêu của Thiên Chúa Ba Ngôi vẫn tiếp tục trong đời sống và công trình của Hội Thánh, một cách thường trực và thu nhỏ tại các gia đình Kitô hữu, “Hội Thánh tại gia”. Mọi công trình đều khởi nguồn từ và qui về đức ái.

- Loan báo Tin Mừng hay Phúc âm hóa không thể tách biệt với sự thăng tiến con người. Được cứu độ có nghĩa là thực thi tình huynh đệ trong gia đình và ngoài xã hội. Mỗi anh em là một sự nhập thể nối dài (x. Mt 25, 40). Bác ái xã hội Kitô giáo thuộc chiều kích siêu việt (x. Mt 7,2). Ước muốn sâu xa của người thừa sai là biến đổi thế giới theo các giá trị tin mừng. Hội Thánh không được đứng bên lề cuộc đấu tranh cho công lý và hòa bình. Vì thế, gia đình có thể và phải góp phần phát triển xã hội bằng cách quan tâm đến sự phát triển lành mạnh của các cơ chế dân sự, phải có ý kiến và dấn thân biến đổi xã hội, đất nước, nhân loại, biểu lộ NIỀM HI VỌNG cánh chung.

- Không gì hấp dẫn mạnh mẽ mọi người đến với Đức Kitô, cho bằng khi chính gia đình Kitô hữu luôn sống quan tâm phục vụ cho nhau và cho mọi người; trước hoàn cảnh của cộng đồng cư dân, họ là người có mặt đầu tiên để phục vụ. Gia đình Kitô hữu quan tâm đến mọi thành phần cư dân sống quanh mình nhất là những người bất hạnh, cô thế cô thân, nghèo khổ; quan tâm đến môi trường sống. Công tác xây dựng bảo vệ nếp sống của nền văn minh tình thương mà Hội Thánh đề xướng: xây dựng tình huynh đệ có sức công phá hận thù, chia rẽ, bạo lực, bất công. Gia đình Kitô giáo luôn mở rộng tấm lòng để đón nhận bài học phục vụ nơi thập Đức Kitô.

Câu hỏi chia sẻ và thảo luận
1. Cách thức sống đạo của gia đình tôi có làm làm chúng tôi tách biệt hay xa lạ với xóm giềng hay nên gương sáng để họ đối chiếu và bị cuốn hút?

2. Đối với một thành viên nào đó trong gia đình còn chưa thuộc về ràn chiên của Chúa, các thành viên Kitô hữu khác có ý thức mình phải cống hiến một chứng từ sinh động và nhiệt thành cho Thần Khí của tình yêu cứu chuộc của Đức Kitô Con Thiên Chúa ?

3. Gia đình tôi có cộng tác trong những chương trình đặc biệt khi này khi khác với cộng đoàn Hội thánh địa phương (giáo họ, giáo xứ, giáo phận) hay với Giáo hội hoàn vũ, trong sứ vụ Hiệp thông Truyền giáo hay không?

 

Tháng 11/2014

Gia đình loan báo Tin mừng:
Xây Dựng và Phát triển Xã hội

Lời Chúa: [Hãy dâng lời cầu nguyện cho những người cầm quyền] “để chúng ta được an cư lạc nghiệp mà sống thật đạo đức và nghiêm chỉnh” (1Tm 2,1-2).

Ý cầu nguyện: Xin Chúa ban ơn khôn ngoan cho những người cầm quyền để họ, qua việc bảo vệ và thăng tiến các gia đình như tế bào của xã hội, dẫn đưa dân tộc đến bến bờ bình an và hạnh phúc.
Bài ca ý lực: Ba Ngọn Nến Lung Linh (Ngọc Lễ).

1. Gia đình là tế bào nguyên thủy của đời sống xã hội
- “Đấng Tạo hóa đã đặt gia đình làm nguồn gốc và nền tảng cho xã hội con người” nên gia đình trở thành “tế bào đầu tiên và sống động của xã hội”.  Gia đình là một xã hội tự nhiên, trong đó, người nam và người nữ được kêu gọi trao hiến bản thân trong tình yêu và trao tặng sự sống . Chính từ giữa lòng gia đình đã sinh ra các công dân, và chính trong gia đình mà các công dân ấy lần đầu tiên học tập các đức tính xã hội, vốn là linh hồn cho sinh hoạt và phát triển xã hội.

- Kinh nghiệm về sự hiệp thông và chia sẻ phải là đặc điểm của đời sống hằng ngày của gia đình, tạo nên phần thiết yếu và nền tảng mà gia đình đóng góp được cho xã hội. Các tương quan trong gia đình được sống và nuôi dưỡng bằng luật “cho không”. Trong gia đình, người ta học ý thức phẩm giá của nhân vị và kính trọng nhân vị như là nguồn giá trị duy nhất, cụ thể qua thái độ tiếp đón nồng nhiệt, gặp gỡ và đối thoại, phục vụ vô vị lợi, tương trợ,... nhưng trên cơ sở biết kính trọng và công bằng. Từ đó các tương quan cộng đồng được mở rộng. Như thế, gia đình giúp kiến tạo thế giới, mang lại một cuộc sống thực sự nhân đạo, cách riêng bảo tồn và thông truyền lại các nhân đức và các giá trị . Gia đình là “nơi mà nhiều thế hệ gặp gỡ và giúp đỡ nhau trở nên khôn ngoan đầy đủ hơn cũng như giúp nhau hòa hợp những quyền lợi cá nhân với những đòi hỏi khác của cuộc sống xã hội”.

- Bốn nguyên tắc giúp phát triển đời sống xã hội ngay từ trong gia đình:
1. Thời gian lớn hơn không gian.
2. Hiệp nhất lớn hơn xung đột
3. Thực tế lớn hơn ý tưởng
4. Toàn thể lớn hơn thành phần.
(X. ĐTC Phanxicô, Evangelii Gaudium, 222-237).

2. Vai trò xã hội và chính trị của Gia đình

- Vai trò xã hội của gia đình không thể chỉ giới hạn vào việc truyền sinh và giáo dục. Gia đình, cách riêng tư hay kết thành hiệp hội, có thể và phải dấn thân cho nhiều công cuộc phục vụ xã hội, cách riêng cho người nghèo, cho những người mà các tổ chưc từ thiện và cứu tế công không thể lo hết được. “Ai cho một trong những kẻ bé nhỏ này uống, dù chỉ một chén nước lã thôi, vì kẻ ấy là môn đệ của Thầy, thì Thầy bảo thật anh em, người đó sẽ không mất phần thưởng đâu” (Mt 10,42).

- Gia đình cần mở lòng chăm chú lắng nghe tiếng kêu xin của người nghèo (x. Xh 3,7-8.10; Tl 3,15; Đnl 15,9) và đáp lại (Mc 6,37), bằng cách:
- loại trừ các cơ cấu tạo ra đói nghèo;
- cổ võ sự phát triển toàn diện của người nghèo;
- làm những việc nhỏ hàng ngày liên đới với người nghèo;
- tạo một tư duy mới: ưu tư cho cộng đồng trước, cho công ích hơn tư hữu. (X. ĐTC Phanxicô, EG, 186-216).

- Vai trò xã hội của gia đình còn được mời gọi diễn tả dưới hình thức can thiệp chính trị. Chính các gia đình là những kẻ đầu tiên phải làm sao để các luật lệ và cơ chế của Nhà nước không những đừng làm tổn thương các quyền lợi và bổn phận của gia đình, nhưng còn nâng đỡ và bảo vệ chúng một cách tích cực. Gia đình là người đi đầu của “chính sách gia đình”, và phải lãnh lấy trách nhiệm biến đổi xã hội; nếu không chính gia đình sẽ là nạn nhân đầu tiên của những điều xấu vì đã thụ động lãnh đạm đứng nhìn.

3. Xã hội phục vụ Gia đình
- Tương quan chặt chẽ giữa gia đình và xã hội còn theo chiều ngược lại: xã hội không được thiếu sót trong bổn phận nền tảng của nó là tôn trọng và thăng tiến gia đình. “Gia đình phải được giúp đỡ và bảo vệ bằng những biện pháp xã hội thích hợp. Nơi nào các gia đình không đủ khả năng chu toàn các nhiệm vụ của mình, thì các tổ chức xã hội khác có bổn phận trợ giúp các gia đình đó và nâng đỡ thể chế gia đình. Theo nguyên tắc bổ trợ (subsidarity) những cộng đồng lớn hơn phải lưu ý để không tiếm quyền các gia đình đó, cũng không xen vào đời sống của họ” . Chắc chắn gia đình và xã hội có những vai trò bổ sung cho nhau trong việc bảo vệ và thăng tiến công ích cho hết mọi người và cho con người toàn diện. Nhưng phải nhận rằng gia đình là “một xã hội được hưởng một quyền lợi riêng biệt và ưu tiên” .

- Cộng đồng chính trị có bổn phận tôn trọng, trợ giúp và nhất là bảo đảm cho gia đình có được các quyền sau đây:
- Quyền tự do lập gia đình, quyền sinh con cái và giáo dục chúng theo những xác tín luân lí và tôn giáo của mình;
- Quyền bảo toàn sự bền vững của dây liên kết phu thê và thể chế gia đình;
- Quyền tự do tuyên xưng đức tin, lưu truyền và giáo dục đức tin cho con cái bằng những phương tiện và thể chế cần thiết;
- Quyền tư hữu, tự do kinh doanh, có việc làm, có nhà ở, quyền di cư;
- Quyền được chăm sóc y tế, trợ cấp tuổi già, phụ cấp gia đình, theo thể chế của quốc gia;
- Quyền được bảo vệ an ninh và cuộc sống lành mạnh, nhất là tránh các nguy cơ như xì ke ma túy, sự khiêu dâm, thói nghiện rượu, v.v...
- Quyền tự do liên kết với các gia đình khác để lập các hiệp hội và như thế, được có đại diện trước các quyền bính dân sự.

Câu hỏi chia sẻ và thảo luận
1. Gia đình làm thế nào để góp phần phát triển xã hội và đời sống công dân trong tình hình hiện nay ?

2. Gia đình không chỉ phục vụ xã hội, mà xã hội cũng phải làm hết sức để thăng tiến phúc lợi cho gia đình. Xã hội phải làm thế nào để củng cố gia đình ?

3. Nếu gia đình anh chị được mời gọi góp ý, để giúp xã hội tạo điều kiện thăng tiến gia đình thì anh chị ưu tiên góp ý điều gì ?

Nguồn: 
VP. TGM - BMT