Thứ Năm Tuần Thánh

Thứ Năm Tuần Thánh là dịp tưởng nhớ bữa tiệc ly của Đức Giêsu, khi Ngài thiết lập bí tích Thánh Thể trước khi Ngài bị bắt và bị đóng đinh. Đây cũng là thời gian Ngài thiết lập bí tích Truyền Chức Thánh. Ngày thánh này rơi vào ngày thứ năm trước Phục sinh và là một phần của Tuần Thánh. Chúa Giêsu dùng bữa tối như một bữa tiệc vượt qua. Đức Kitô sẽ hoàn tất sứ mạng của Ngài như một Con chiên trong Bữu Vượt Qua vốn chết thay cho cả nhân loại để cứu con người bằng hiến tế sau cùng của Ngài.

Bữa Tiệc Ly là một bữa ăn sau cùng của Đức Giêsu với các môn đệ tại Giêrusalem. Trong bữa ăn, Ngài tiên báo kẻ sẽ phản bội Ngài.
Tâm điểm của cuộc tưởng niệm thứ Năm Tuần Thánh là nghi thức tưởng nhớ Bữa Tiệc Ly trong Thánh Lễ. Sự kiện này được cử hành trong mỗi thánh lễ như một phần của phụng vụ Thánh Thể, những nghi thức ấy đặc biệt được nhắc lại trong ngày Thứ Năm Tuần Thánh.

Ngài cũng thiết lập chức linh mục đặc biệt cho các môn đệ của mình, chức này phân biệt với “chức tư tế của các tín hữu.” Đức Kitô rửa chân cho các môn đệ vốn là những linh mục đầu tiên. Thiết lập chức linh mục này được tái diễn trong thánh lễ với việc linh mục rửa chân cho vài giáo dân.

Suốt Bữa Vượt Qua, Chúa Giêsu bẻ bánh trao cho các Môn Đệ và nói: “Đây là mình Thầy, hiến tế vì anh em.” Tức thì Ngài nâng chén rượu và nói “Đây là máu thầy…” Những ai tin rằng khi ăn và uống mình máu Chúa Kitô, họ sẽ được sự sống đời đời.

Suốt thánh lễ, người công giáo xác tín rằng việc bánh không men và rượu nho được hóa nên mình và máu Chúa Giêsu Kitô ngang qua tiến trình hóa thể (transubstantiation). Hiện vẫn có những phép lạ Thánh Thể nổi tiếng minh chứng cho sự việc này, chẳng hạn như Thánh Thể chảy máu (khi rước lễ).

Bữa Tiệc Ly được cử hành hằng ngày trong Giáo Hội Công Giáo như một phần của mọi thánh lễ bởi nhờ sự thánh hiến của Đức Kitô mà chúng ta được cứu độ.
Vào đêm Thứ Năm Tuần Thánh, các tín hữu ở lại chầu Thánh Thể trong sự hiện diện của Chúa Giêsu Thánh Thể giống như các môn đệ khi xưa ở lại với Ngài trong Vườn Cây Dầu.
Sau Bữa Tiệc Ly, các môn đệ đi với Đức Giêsu lên núi Cây Dầu và ở đó Ngài vị Giuđa phản bội.
Bữa Tiệc Ly là một đề tài nghệ thuật trong nhiều thế kỷ mà kiệt tác trong chủ đề này vẫn là bức tranh Bữa Tiệc Ly của Leonardo Da Vinci.

Mọi lúc mọi nơi trên thế giới đều có thánh lễ và rước Mình Thánh Chúa. Thánh lễ được cử hành liên lỉ ít là vài trăm năm qua. Gần hai ngàn năm qua, mỗi ngày qua đi đều có thánh lễ. Vì vậy bất cứ ai cử hành thánh lễ, họ cũng dự phần vào truyền thống vốn trải dài 2000 năm nay.

“Vậy trong suốt Mùa Chay, anh em hãy ăn ở như con cái ánh sáng, mà ánh sáng đem lại tất cả những gì là lương thiện, công chính và chân thật.” (Ep 5, 1-9)
“Ước chi tôi chẳng hãnh diện về điều gì, ngoài thập giá Đức Giêsu Kitô, Chúa chúng ta! Nhờ thập giá Người, thế gian đã bị đóng đinh vào thập giá đối với tôi, và tôi đối với thế gian.” (Gl 6, 14)

Phạm Đình Ngọc SJ
 

Vài chỉ dẫn trong ngày Thứ Sáu Tuần Thánh

Thứ Sáu Tuần Thánh là ngày Giáo hội Công giáo tưởng niệm cuộc thương khó của Đức Giêsu Kitô. Hầu hết các tín hữu Kitô khác cũng tưởng niệm trọng thể cuộc thương khó vào ngày này.

Theo Tin mừng, Đức Giêsu bị Giuđa phản bội vào đêm Bữa Tiệc Vượt Qua được tưởng nhớ trong ngày Thứ Năm Tuần Thánh. Tản sáng hôm sau khi Đức Kitô bị bắt, họ điệu Đức Giêsu đến ông Cai-pha, một tư tế có quyền bính. Cai-pha kết tội Đức Giêsu vì những lời nói phạm thượng của Đức Giêsu khi cho mình là Con Thiên Chúa. Từ đó Đức Giêsu được đem đến cho tổng trấn Philatô.

Philatô đã tra hỏi Đức Giêsu nhưng không tìm thấy bất cứ lý do nào để kết án Ngài. Thay vào đó, ông đề nghị giới lãnh đạo Do Thái cứ đem ông Giêsu đi mà xử theo luật của các ông. Nhưng ngoài luật Rôma, họ không thể xử tử Đức Giêsu, vì thế họ đã nại đến Philatô để giết đức Giêsu.
Philatô lại truyền dẫn Đức Giêsu đến cho vua Hêrôđê và vua này cũng chẳng thấy tội nào nơi Đức Giêsu và ông ấy cho giải Người lại với ông Philatô. Philatô tuyên bố Giêsu vô tội và rửa tay để tỏ ý ông ta vô can trong vụ ông Giêsu, nhưng đám đông thì vẫn hung tàn nhốn nháo. Để đề phòng cuộc bạo loạn và bảo đảm chức vị của mình, Philatô đã miễn cưỡng đồng ý kết tội Giêsu và tuyên án Đức Giêsu bị đóng đi vào thập giá. Đức Giêsu bị kết án với lời tuyên bố chính Ngài là Vua dân Do Thái.  

Trước khi hành quyết Đức Giêsu, Ngài chịu đòn roi vốn là tục lệ thông thường khiến nạn nhân yếu nhược trước khi bị đóng đinh vào thập giá. Đóng đinh vào thập giá là một cách hành quyết đau đớn và được người Rôma áp dụng. Bản án ấy chỉ dành cho những phạm nhân nguy hiểm và thông thường bản án này không được áp dụng đối với những ai là cư dân Rôma, phụ nữ và chiến binh.

Trong khi bị đánh đòn, các lính tráng đã hành hạ đức Giêsu, kết một vòng gai làm vương niệm cho Ngài và nhạo báng Ngài.
Sau khi bị đánh đòn, Đức Giêsu bị thúc dục vác thập giá đến nơi hành quyết tại đồi Canvê. Trong khi vác thập giá, Ngài đã ngã xuống đất ba lần và lính tráng Rôma bắt ông Simon Kyrênê vác thập giá đỡ Đức Giêsu.

Tại ngọn đòi Canvê, Đức Giêsu bị đóng đinh vào thập giá cùng với hai tên trộm cướp, mỗi người một bên còn Đức Giêsu thì ở giữa. Một trong hai tên gian phi ấy đã ăn năn hối hận tội lỗi của mình và đón nhận Đức Kitô trong lúc ở bên cạnh Đức Giêsu trên thập giá. Ông Philatô cho viết một tấm bảng và treo trên thập giá như ám chỉ Đức Giêsu là một phạm nhân; bảng đó có ghi: “Giêsu Nadarét, Vua dân Dothái.”  

Suốt những giờ sau cùng của Đức Kitô trên thập giá, bóng tối bao trùm mặt đất. Người ta lấy miếng bọt biển có thấm đầy dấm, buộc vào cành hương thảo rồi đưa lên miệng Đức Giêsu.

Trước khi chết, Đức Giêsu nói những lời sau cùng này: “Lạy Cha, Lạy Cha, sao Cha nỡ bỏ con?” Lời này là lời mở đầu của thánh vịnh 22 và nó thường được dùng để thuật lại những dòng thánh thi nhằm công bố một sứ điệp lớn lao. Hiểu một cách đúng đắn thì những lời sau cùng của Đức Giêsu như một bài ca chiến thắng khải hoàn. Sau đó bọn lính lấy giáo đâm vào cạnh sườn Người để chắc rằng Người đã chết.   

Khi Đức Giêsu trút hơi thở cuối cùng, đất rung đá vỡ, mồ mả bật tung. Mặt trời ngưng chiếu sáng. Bức màn chướng trong Đền Thờ bị xé ngay chính giữa.

Sau những sự kiện lạ thường của ngày hôm ấy, thi hài Đức Giêsu được hạ xuống khỏi thập giá, rồi Ngài được đặt vào ngôi mộ đục sẵn trong núi đá và được an táng theo tập tục người Do Thái.
Những sự kiện của ngày Thứ Sáu Tuần Thánh được tưởng niệm trong những chặng đàng thánh giá. Người Công giáo trong suốt Mùa Chay và đặc biệt là thứ Sáu Tuần Thánh thường đi lại 14 chặng đáng thánh giá với nhiều tâm tình thiêng liêng.

Trong Giáo Hội Công Giáo, thứ Sáu Tuần Thánh là ngày giữ chay kiêng thịt. Theo truyền thống thì ngày này không có thánh lễ và không cử hành bí tích Thánh Thể. Tuy nhiên phụng vụ vẫn được cử hành và có rước lễ từ Mình thánh Chúa của ngày Thứ Năm Tuần Thánh. Rửa tội, xưng tội và xức dầu bệnh nhân có thể vẫn được cử hành, nhưng chỉ trong vài hoàn cảnh đặc biệt. Nhà thờ không giật chuông. Các bàn thờ để trống.
Bầu không khí trầm lắng và thánh thiêng được giữ cho tới đêm vọng Phục Sinh.

Phạm Đình Ngọc SJ
Lược dịch: http://www.catholic.org/lent/friday.php

Tin/Bài liên quan