Ngày Thế giới Người Di cư và Tị nạn -2026

Sứ điệp năm nay có chủ đề “Dù chỉ một trong những trẻ nhỏ này”, hướng sự chú ý đến những trẻ vị thành niên trực tiếp trải qua kinh nghiệm di cư và chạy trốn, đồng thời nhắc lại lời Chúa Giêsu: “Ai tiếp đón một em nhỏ như em này vì danh Thầy, là tiếp đón chính Thầy”.

Những người dễ bị tổn thương nhất

Đức Thánh Cha nhận định rằng trẻ vị thành niên là những người dễ bị tổn thương nhất trong các dòng người di cư trên thế giới. Mỗi năm, hàng triệu trẻ em và thanh thiếu niên buộc phải rời bỏ quê hương vì chiến tranh, nghèo đói, bạo lực, thiên tai và nhiều thảm kịch khác.

Nỗi đau không chỉ nằm ở việc phải rời quê hương. Có những em mất cha mẹ, anh chị em và bạn bè, hoặc chứng kiến những hành vi bạo lực không thể diễn tả. Những em khác phải xa gia đình trong thời gian dài để tìm cách đoàn tụ; nhiều em cùng cha mẹ vượt qua những hành trình khắc nghiệt và đầy sang chấn. Đức Thánh Cha cũng nhắc đến những trẻ bị chia lìa khỏi cha mẹ vì các biện pháp hồi hương.

Bên cạnh đó là những thảm kịch như tử vong trên các tuyến đường di cư, nạn buôn người và bóc lột, tuyển dụng trẻ em vào các cuộc xung đột vũ trang, bạo lực tình dục và hôn nhân cưỡng bức. Đức Thánh Cha nhắc lại lời Đức Giáo hoàng Phanxicô rằng các trẻ di cư “ba lần không được bảo vệ: vì là trẻ vị thành niên, vì là người nước ngoài và vì không có khả năng tự vệ”.

Tuy nhiên, giữa bóng tối ấy vẫn có ánh sáng của tình liên đới. Đức Thánh Cha ghi nhận các gia đình mở cửa đón trẻ em di cư, các nhà giáo dục, tình nguyện viên và những người phục vụ tại các trung tâm tiếp nhận, những người mỗi ngày chăm sóc những “vết thương vô hình” của các em. Theo ngài, sự dấn thân ấy chứng tỏ rằng “tình yêu có thể chiến thắng sự thờ ơ”.

“Không phải là vấn đề của những con số”

Trọng tâm của Sứ điệp là lời Chúa Giêsu: “Ai tiếp đón một em nhỏ như em này vì danh Thầy, là tiếp đón chính Thầy”. Đức Thánh Cha khẳng định: “Không phải là vấn đề của những con số hay thống kê”. Mỗi trẻ em và mỗi con người đều có “phẩm giá vô hạn”, là hình ảnh và giống Thiên Chúa. Vì thế, trước mỗi trẻ em di cư, Kitô hữu được mời gọi thực hiện “một hành động của tình người và đức tin”: đón tiếp một em nhỏ cũng chính là đón tiếp và gặp gỡ Chúa.

Đức Thánh Cha kêu gọi hành động cả tại các quốc gia xuất cư để loại bỏ những nguyên nhân khiến người dân buộc phải chạy trốn, cũng như tại các quốc gia quá cảnh và tiếp nhận để bảo đảm sự bảo vệ và đón tiếp. Ngài cảnh báo: “Chúng ta không thể tiếp tục thờ ơ, cũng không thể quen với quá nhiều đau khổ như thế”.

Trách nhiệm của toàn thể cộng đoàn

Trong đời sống Giáo hội, Đức Thánh Cha kêu gọi biến việc đón tiếp từ một khái niệm trừu tượng thành một thực hành mục vụ ổn định. Trách nhiệm này không thể chỉ được giao cho các tổ chức hay hiệp hội chuyên biệt, nhưng toàn thể cộng đoàn Kitô hữu phải xem các trẻ di cư như con cái của mình và gần gũi với câu chuyện cụ thể của từng em.

Các cộng đoàn được mời gọi hội nhập và nhìn nhận người tị nạn và di cư như những thành viên thực sự của gia đình Giáo hội, đồng thời xây dựng những hành trình giáo dục và thiêng liêng vượt lên trên não trạng chỉ đơn thuần trợ giúp. Đặc biệt, cần ngăn ngừa sự cô đơn, cô lập và loại trừ, đồng thời tạo cơ hội để giới trẻ địa phương và trẻ di cư cùng gặp gỡ, lớn lên trong sự tôn trọng, liên đới và tình bạn.

Đức Thánh Cha cũng kêu gọi các tôn giáo cùng xây dựng mạng lưới bảo vệ trẻ vị thành niên, tôn trọng căn tính văn hóa của các em và phòng ngừa nguy cơ các nhóm cực đoan lôi kéo. Ngài khẳng định: “Bảo vệ một trẻ vị thành niên, xét cho cùng, là gìn giữ dấu ấn thần linh được ghi khắc nơi em”.

Đối với các cơ quan dân sự, Đức Thánh Cha yêu cầu đặt lợi ích cao nhất của trẻ em ở trung tâm, thúc đẩy đoàn tụ gia đình và tránh những sang chấn do chia lìa. Ngài kêu gọi thay đổi cách nhìn, chuyển cuộc tranh luận “từ việc đơn thuần quản lý các dòng người di cư sang việc bảo vệ đầy đủ và tức thời các quyền con người”.

Vatican News