ỦY BAN GIÁO DỤC CÔNG GIÁO
trực thuộc
Hội Đồng Giám Mục Việt Nam

THƯ GỬI ANH CHỊ EM GIÁO CHỨC CÔNG GIÁO
NHÂN NGÀY NHÀ GIÁO VIỆT NAM 20.11.2025

Quý Thầy Cô giáo thân mến,

Tôi xin gửi lời chào thân ái đến tất cả anh chị em nhân ngày Nhà Giáo Việt Nam 20.11.2025. Chắc chắn ai trong chúng ta cũng hiểu rằng: là một giáo viên Công giáo, ngoài sứ mệnh giáo dục trong tinh thần truyền giáo, chúng ta còn được nhắc nhở phải sống gương mẫu, tôn trọng phẩm giá, có hành vi tận tâm và nhiều phẩm chất khác trong vai trò của mình. Một trong những lời chào mừng nhân ngày Nhà Giáo Thế Giới 2023, đó là chúc mừng các nhà giáo, những người không ngừng cống hiến cuộc đời mình để kiến tạo tương lai. Niềm đam mê giảng dạy của các nhà giáo truyền cảm hứng cho tất cả mọi người. Hãy luôn nhớ rằng, trong cái nhìn đức tin, thầy cô giáo cũng là những người được Thiên Chúa tuyển chọn. Thánh Phaolô đã viết: “Trong Hội Thánh, Thiên Chúa đã đặt một số người, thứ nhất là các Tông Đồ, thứ hai là các ngôn sứ, thứ ba là các thầy dạy, rồi đến những người được ơn làm phép lạ, được những đặc sủng để chữa bệnh, để giúp đỡ người khác, để quản trị, để nói các thứ tiếng lạ” (1 Cr 12, 28). Nhân ngày đặc biệt này, tôi cũng muốn chia sẻ với anh chị em thêm đôi nét nữa về sứ mạng giáo dục Kitô giáo, mà anh chị em đã và đang là những chứng nhân sống động của Giáo hội.

1. Vai trò của giáo dục Kitô giáo

Nếu đặt câu hỏi rằng: điều gì đang tác động mạnh mẽ trên đời sống con người hôm nay, thì câu trả lời sẽ là công nghệ số. Ngành công nghệ này đã mở ra vô vàn cơ hội mới cho sự phát triển cá nhân và xã hội trong rất nhiều lãnh vực cuộc sống. Nhờ vào các công cụ công nghệ, thông tin được truyền tải nhanh chóng, giúp việc học tập, nghiên cứu và giao tiếp trở nên thuận tiện, hiệu quả hơn. Nhưng liệu rằng, những tiến bộ vượt bậc và đa dạng của công nghệ số có thay thế được cho vai trò của giáo dục? Thế giới phẳng và tốc độ kia có làm mờ nhạt sứ mệnh của những người thầy trong việc thăng tiến con người? Chắc chắn là không. Trí khôn nhân tạo (AI) có thể cung cấp cho chúng ta vô số kiến thức một cách nhanh chóng và thuyết phục, nhưng nó không thể đào luyện cho con người một nền đạo đức đúng nghĩa, vốn được chuyển tải bằng cuộc sống và chứng nhân. Bởi vì “Giáo dục không chỉ là việc truyền tải kiến thức mà còn là sự hình thành toàn diện con người – về trí tuệ, tình cảm, nhân bản và thiêng liêng” (Đức Giáo Hoàng Phanxicô). Tuy nhiên, thích nghi và ứng dụng công nghệ vào lãnh vực giáo dục, là một việc làm chúng ta cần phải nắm bắt và cập nhật. Carlo Acutis, vị Thánh trẻ của Giáo hội trong thời đại Internet là một tấm gương tiêu biểu. Trong Thánh lễ tuyên Chân phước vào ngày 10 tháng 10 năm 2020, Đức Hồng y Vallini nói: “Carlo đã dùng Internet để phục vụ Tin Mừng, đến với càng nhiều người càng tốt. Internet không phải là nơi trốn chạy mà là nơi gặp gỡ, chia sẻ và tôn trọng lẫn nhau….”. Cho nên, chúng ta phải cố gắng hết sức có thể để thực thi sứ mạng của mình trong môi trường mới mẽ và phong phú này. Với Đức Giáo hoàng Phanxicô, Giáo dục Công giáo không những là nơi mà học sinh học để trang bị kiến thức, học để làm việc, mà còn học để sống, học để yêu thương và học để phục vụ, nên ngài đã khuyến khích các nhà giáo dục Công giáo: “Đừng dạy học sinh chỉ vì tri thức, mà hãy giúp họ khám phá ra rằng tri thức phải đi đôi với lòng thương xót và sự dấn thân phục vụ tha nhân”. Để đạt được mục tiêu này, ngài xác tín rằng: “Chúa Giêsu không chỉ là một phần của giáo dục, mà phải là trung tâm của mọi giáo dục Kitô giáo”.

2. Chúa Giêsu Kitô là bài học trọng tâm

Để biết về Chúa Giêsu, công nghệ số chỉ cần vài thao tác, nhưng để dạy về Đức Kitô, chúng ta phải học cả một đời. Nơi những trang sách Phúc âm, ta có thể nhìn thấy Đức Giêsu Kitô Chúa chúng ta trong những hình ảnh thật đẹp sau đây:

- Là người Thầy có lời dạy đơn giản: “Người dùng dụ ngôn mà nói với họ nhiều điều” (Mt 13, 3). Đây là cách chuyển tải thông điệp và những lời dạy được cho là hiệu quả nhất mà các bậc thầy và các vị ngôn sứ thời xưa thường áp dụng. Tuy nhiên, để hiểu các mầu nhiệm về Nước Trời, đôi lúc chính các tông đồ cũng phải chờ đợi một lời giải thích. Dù vậy, những câu chuyện dụ ngôn của Chúa Giêsu đã giúp chúng ta hiểu và ghi nhớ những gì đã được nói để áp dụng trong cuộc sống và công việc hàng ngày của mình. Nếu phải lập một danh sách những thử thách trong việc giáo dục, giảng dạy phúc âm, các nhà giáo sẽ phải áp dụng như thế nào? Bởi vì một số học sinh chưa sẵn sàng hoặc không có môi trường tốt để tiếp nhận lời thầy cô dạy mình. Với dụ ngôn người đi gieo giống, Thầy Giêsu, người gieo hạt đã xử lý tất cả các địa hình khác nhau và cho thấy kết quả thật lạ lùng : “…. Có những hạt lại rơi nhằm đất tốt, nên sinh hoa kết quả: hạt được gấp trăm, hạt được sáu chục, hạt được ba chục” (Mt 13, 4-8).

- Là người Thầy đáng tin cậy: “Hôm nay, một Đấng Cứu Độ đã sinh ra cho anh em trong thành vua Đa-vít, Người là Đấng Ki-tô Đức Chúa. Anh em cứ dấu này mà nhận ra Người: anh em sẽ gặp thấy một trẻ sơ sinh bọc tã, nằm trong máng cỏ” (Lc 2,11-12). Ngay trong sự mô tả này đã hàm chứa một nghịch lý sâu xa: Đấng Kitô Đức Chúa mà chỉ là một trẻ thơ nghèo nàn trong máng cỏ. Rong ruổi trên bước đường rao giảng về Nước Trời trong một cuộc sống không có gì là hấp dẫn các môn sinh: “Con chồn có hang, chim trời có tổ, nhưng Con Người không có chỗ tựa đầu” (Mt 8, 20). Tất cả chỉ muốn nói lên một sự khó nghèo đầy tự nguyện. Chúa Giêsu chọn lấy nghèo khó và vô gia cư để không ai được buồn giận Ngài. Ngài là mẫu gương của nhà giáo, một thầy dạy bình dân đáng tin cậy và dễ hiểu đối với mọi người khi nói về sự khó nghèo, khi dạy về việc bố thí…(x. Mt 6, 14).

- Là người Thầy của Khôn Ngoan và Chân Lý: “Thầy là Con Đường, là Sự Thật và là Sự Sống” (Ga 14, 6). Lời tự giới thiệu này được thốt lên trong khung cảnh Bữa Tiệc Ly, một sự kiện vừa chan chứa nghĩa tình thầy trò, nhưng cũng vừa dứt khoát để hiểu về sứ mạng của Chúa Giêsu. Người chính là con đường độc đạo và là trung gian duy nhất để nối kết con người với Thiên Chúa, là sự thật trọn hảo để giúp con người hiểu về lòng thương xót của Thiên Chúa và ý nghĩa cuộc đời mình, là sự sống tuyệt đối không bị tử thần kiềm hãm trong nấm mồ. Sự sống đó được hứa ban cho những ai tin vào Người ở đời sau vĩnh cửu. Từ đây, lời của Chúa Giêsu trở thành những lời nói có thẩm quyền và biến đổi nội tâm. Lời có thẩm quyền vì đó là những chân lý thuộc về thần linh, thường được xác nhận bởi những phép lạ kèm theo. Lời đó có sức biến đổi nội tâm vì sự khôn ngoan của Ngài không chỉ giới hạn ở việc tiếp thu kiến thức thế gian, mà là sự khôn ngoan đến từ Thiên Chúa và mời gọi con người sống trong mối tương quan tốt với Thiên Chúa.

3. Tâm tình của người đồng hành

Quý thầy cô thân mến, cuộc sống luôn biến chuyển thật nhanh chóng về mọi mặt. Thời đại công nghệ số đã ảnh hưởng sâu rộng trong tư duy và ứng xử của con người, nhất là những người trẻ hôm nay. Điều này luôn đặt chúng ta trước nhiều thách đố: phấn đấu để cuộc sống được ổn định, nỗ lực để chu toàn trách nhiệm của một người thầy trong xã hội và Giáo hội. Một chút kinh nghiệm trong vai trò của một nhà giáo, cũng giúp tôi hiểu và cảm thông được với những khó khăn mà anh chị em đã và đang phải đối diện trong bối cảnh xã hội luôn có quá nhiều đổi thay như vậy. Nếu như chúng ta đồng ý với Thánh Phaolô đã nói ở phần đầu: thầy cô giáo cũng là những người được Thiên Chúa tuyển chọn, thì thánh nhân cũng khuyên chúng ta đừng lơ là hay tự mãn trong sứ mạng của mình, vì điều đó rất nguy hiểm. Hãy luôn có lòng kiên nhẫn, nhân hậu và hiền hòa, hãy dạy dỗ khuyên bảo nhau với tất cả sự khôn ngoan và hãy nói nhân danh Chúa Giêsu (x. Cl 3, 12 – 17).

Với tất cả niềm vui và hy vọng của Năm Thánh 2025, thay lời cho Hội Đồng Giám Mục Việt Nam, tôi chân thành gửi lời cảm ơn tới các thầy cô giáo, những người thầy tận tâm tận lực, không chỉ truyền đạt kiến thức mà còn trao tặng cho môn sinh những giá trị về trí tuệ, sự chính trực và lòng kiên trì, “để đào tạo được những người nam và nữ không những tài giỏi về văn hóa, mà còn có một tâm hồn nhân ái và cao thượng, bởi vì thời đại chúng ta đang khẩn thiết đòi phải có những người như vậy” (Hiến Chế Mục Vụ về Giáo Hội trong thế giới ngày nay, số 31).

Mến chúc quý thầy cô và tất cả những ai đang âm thầm dấn thân trong công tác giáo dục, luôn an lành mạnh khỏe, vươn lên trong kiến thức, gương mẫu trong đạo đức, nhân hậu trong cách sống, để chu toàn sứ mạng cao quý được giao phó cho mình.

CHÚC MỪNG NGÀY NHÀ GIÁO VIỆT NAM

Thân ái trong Chúa Kitô.

Vĩnh Long, ngày 15 tháng 11 năm 2025.

 

+ Phêrô Huỳnh Văn Hai

Giám mục Giáo Phận Vĩnh Long

Chủ tịch Ủy Ban Giáo Dục Công Giáo