[Tông du Peru] ĐTC gặp gỡ giới Đại học Peru

Chiều ngày 13/11/2026, sau cuộc gặp gỡ tại đền thánh Đức Mẹ Hoà Bình, Đức Thánh Cha đi xe đến Đại học Công giáo Santo Toribio de Mogrovejo, do Giáo phận Chiclayo bảo trợ, để gặp gỡ giới Đại học. Đại học được thành lập năm 1998 theo sáng kiến ​​của Đức cha Ignacio María de Orbegozo y Goicoechea. Đây là một trường đại học tư thục, phi lợi nhuận, hoạt động vô thời hạn, chuyên phục vụ cộng đồng.

Cuộc gặp gỡ là dịp để Đức Thánh Cha gặp gỡ cộng đồng học thuật, gồm các nhà quản lý, giảng viên và sinh viên. Đến nơi, Đức Thánh Cha đi xe golf vòng quanh chào những người hiện diện.

Sau lời chào mừng Đức Thánh Cha của Đức cha Edinson Edgardo Farfán Córdova, Giám mục Chiclayo, Đại Chưởng ấn Đại học, và Viện trưởng Patricia Julia Campos Olazábal, Đức Thánh Cha đã lắng nghe các chứng từ của một sinh viên, một giảng viên và đại diện giới học thuật, diễn tả những thao thức, hy vọng và đóng góp của giáo dục đại học đối với Giáo hội và xã hội.

Ngỏ lời với những người hiện diện, Đức Thánh Cha nhấn mạnh sứ mạng của đại học Công giáo trước những biến đổi văn hóa và thách đố của thời đại kỹ thuật số; đồng thời cảnh báo nguy cơ của mô hình kỹ trị, chủ nghĩa siêu nhân và một nền tiến bộ thiếu quan tâm đến phẩm giá con người. Ngài mời gọi các trường đại học đặt khoa học và công nghệ phục vụ chân lý, công lý xã hội và sự phát triển toàn diện của con người.

Quyền bính là phục vụ, giáo dục là niềm hy vọng

Mở đầu diễn văn, Đức Thánh Cha nhắc lại di sản của vị thánh bảo trợ trường đại học, thánh Turibio thành Mogrovejo, Tổng Giám mục Lima và là một luật gia nổi tiếng. Cuộc đời của ngài là chứng tá về sự khôn ngoan, bác ái và công lý. Ngài nhấn mạnh rằng đức tin mà thánh nhân rao giảng và tri thức mà ngài truyền dạy phải tiếp tục là kim chỉ nam cho mọi hoạt động nghiên cứu và giảng dạy.

Nhắc lại Tông hiến Ex corde Ecclesiae của thánh Gioan Phaolô II, ngài khẳng định đại học Công giáo là “một cộng đoàn sống động, nơi việc tìm kiếm chân lý trở thành hành vi yêu thương và phục vụ đại gia đình nhân loại”. Vì thế, chất lượng đào tạo không chỉ được đánh giá bằng kiến thức chuyên môn, nhưng trước hết bằng khả năng giúp người trẻ trở thành những con người khôn ngoan, chính trực và trưởng thành.

Khoa học và công nghệ phải phục vụ con người

Trước những biến đổi văn hóa phức tạp, Đức Thánh Cha cho rằng đại học phải trở thành nơi phát triển tài năng và tìm kiếm ý nghĩa cuộc sống. Đây phải là không gian trong đó trí tuệ không bị khuất phục trước những lợi ích thực dụng, nhưng trung thành phục vụ chân lý, trước hết là Chân Lý viết hoa, chính là Đức Kitô, Đấng Cứu Độ thế giới.

Theo ngài, đại học Công giáo có sứ mạng làm cho cuộc gặp gỡ giữa đức tin và lý trí, giữa tôn giáo và khoa học trở nên phong phú, thông qua đối thoại khiêm tốn, nghiên cứu nghiêm túc và việc tìm kiếm công ích. Giáo dục không thể chỉ hướng đến việc đào tạo nguồn nhân lực đáp ứng một thị trường lao động cạnh tranh, nhưng phải giúp con người phát triển toàn diện và sử dụng kiến thức để phục vụ xã hội. Ngài cảnh báo: “Một sự phát triển thờ ơ với công lý và phẩm giá của người lao động sẽ biến thành một cơ chế áp bức và loại trừ”.

Đức Thánh Cha cũng nhấn mạnh rằng khoa học không thể tách rời lương tâm, bởi “khoa học không có lương tâm sẽ hủy hoại cuộc sống của mọi người”. Tương tự, kỹ thuật thiếu chiều kích nhân bản không thể thực sự cải thiện cuộc sống. Đặc biệt, ngài lưu ý rằng công nghệ không bao giờ trung lập, vì mọi hình thức công nghệ đều mang dấu ấn, lợi ích và tham vọng của những người thiết kế và kiểm soát nó. Do đó, công nghệ cần được nghiên cứu và sử dụng với trí tuệ sáng suốt và con tim trong sạch.

Nguy cơ đáng lo ngại là sự lệ thuộc vào mô hình kỹ trị, vốn thu hẹp thực tại thành những dữ liệu vật chất và lấy hiệu quả làm giá trị tối thượng. Đức Thánh Cha mời gọi các nhà nghiên cứu và sinh viên thực hành tư duy phản biện, tìm kiếm sự khôn ngoan mà máy móc và các chương trình máy tính không thể thay thế. Ngài khẳng định: “Chỉ bằng cách ấy, tiến bộ công nghệ mới phục vụ sự phát triển toàn diện của chúng ta, bảo vệ phẩm giá của mỗi người và cổ võ công ích”.

Noi gương thánh Turibio bảo vệ phẩm giá con người

Để minh họa cho sứ mạng của đại học Công giáo, Đức Thánh Cha nhắc đến gương sáng của thánh Turibio thành Mogrovejo. Vào thời đại của ngài, các dân tộc bản địa thường xuyên phải chịu cảnh bóc lột và phân biệt đối xử. Trước thực trạng ấy, thánh nhân đã mạnh mẽ bảo vệ phẩm giá con người của họ bằng lòng nhiệt thành Tin Mừng. Ngài học ngôn ngữ của những người mình phục vụ, loan báo Tin Mừng trong nền văn hóa của họ và soạn thảo cuốn giáo lý đầu tiên bằng các ngôn ngữ bản địa châu Mỹ. Hoạt động mục vụ của thánh nhân cho thấy đường lối nhập thể của Giáo hội luôn sinh hoa trái trong mọi thời đại và mọi nơi.

Liên hệ đến xã hội hôm nay, Đức Thánh Cha nhận định những sa mạc không chỉ là những vùng đất khô cằn của Lambayeque mà thánh nhân từng vượt qua trên lưng ngựa, nhưng còn là những hình thức mù chữ mới về luân lý và đời sống công dân, khiến người nghèo bị loại trừ. Vì thế, một đại học noi theo gương thánh Turibio phải biết sử dụng những đổi mới khoa học để thu hẹp khoảng cách xã hội và chữa lành những vết thương của xã hội.

Giới hạn là điều kiện làm nên sự cao cả của con người

Một điểm đáng chú ý trong diễn văn là suy tư của Đức Thánh Cha về giới hạn của con người, trong bối cảnh các trào lưu chủ nghĩa siêu nhân và hậu nhân loại ngày càng phổ biến. Ngài nhận định rằng những trào lưu này hứa hẹn một tương lai trong đó công nghệ có thể loại bỏ bệnh tật, đau khổ, sự lão hóa và thậm chí cả cái chết. Tuy nhiên, tiến bộ khoa học không thể trở thành đặc quyền dành cho những triệu phú muốn đạt đến sự bất tử, trong khi nhiều dân tộc vẫn phải chịu cảnh nghèo đói và áp bức.

Đối diện với ảo tưởng về một con người được tối ưu hóa nhờ kỹ thuật điều khiển học và công nghệ sinh học, nhân học Kitô giáo nhắc nhở rằng giới hạn không phải là một khiếm khuyết trong quá trình tạo dựng, nhưng chính là điều kiện làm nên sự cao cả của con người.

Đức Thánh Cha giải thích: “Giới hạn là lời mời gọi sống liên đới và mở lòng hướng đến sự siêu việt”. Theo ngài, khi con người tin rằng mình hoàn toàn tự chủ, họ dễ rơi vào ích kỷ và loại bỏ những người yếu thế. Trái lại, việc nhìn nhận sự mong manh của bản thân giúp mỗi người quan tâm hơn đến nhu cầu của người khác và biết sống liên đới.

Ngài nhắc lại rằng thánh Turibio cũng từng trải qua những giới hạn thể lý trong các chuyến hành trình mục vụ dài ngày, chịu đựng bệnh tật, mệt mỏi và những hiểu lầm từ phía người quyền thế. Tuy nhiên, chính cuộc đời đầy thử thách ấy đã giúp ngài góp phần biến đổi lịch sử Giáo hội và xã hội Peru.

Đức tin và giáo dục hướng con người đến sự khôn ngoan

Hướng đến các sinh viên, Đức Thánh Cha gọi họ là những người “bản địa” của thời đại mới, được mời gọi đón nhận những cơ hội của thời đại dưới ánh sáng đức tin. Ngài ví đức tin như ngọn đuốc soi sáng giữa những hoang mang và bóng tối của sự cô đơn, buồn chán và đau khổ. Đức tin không phải là một thứ ma thuật hứa hẹn xóa bỏ mọi vấn đề, nhưng là mối tương quan sống động với Thiên Chúa, giúp con người tìm thấy ý nghĩa trong những thử thách của cuộc đời.

Ngài nói: “Mối dây liên kết sống động với Thiên Chúa an ủi chúng ta, ban ý nghĩa cho những thập giá của chúng ta, mà chính Chúa Giêsu mang lấy cùng với chúng ta”.

Đức Thánh Cha cũng nhấn mạnh vai trò của cầu nguyện và học tập trong việc biến đổi con người. Cả hai đều đòi hỏi sự tập trung và kiên trì, đồng thời phải dẫn đến những chọn lựa cụ thể và hành động thiết thực.

Nhắc đến chia sẻ của giáo sư Guzmán về từ “hy sinh”, ngài giải thích rằng từ này không chỉ có nghĩa là từ bỏ, nhưng trước hết còn là “làm cho trở nên thánh thiêng”. Khi kết hợp với hy tế của Đức Kitô, những nhọc nhằn và hy vọng trong cuộc sống của chúng ta cũng được mở ra cho hoạt động của Thiên Chúa, Đấng luôn biến đổi thành điều thiện những gì chúng ta phó thác trong tay Người.

Giáo dục là biểu hiện của đức ái trí thức

Kết thúc diễn văn, Đức Thánh Cha mời gọi các giáo sư và nhà quản lý học thuật nhìn nhận công việc giáo dục như một biểu hiện cao cả của đức ái trí thức. Họ không chỉ truyền đạt kiến thức, nhưng còn phải đồng hành với sinh viên bằng chứng tá nhất quán của đời sống. Ngài nhắn nhủ: “Hãy là những nhà tư tưởng tự do, trong đó chân lý được đặt trên dư luận và công lý được đặt trên lợi ích cá nhân”.

Các giáo sư và sinh viên được mời gọi cùng nhau tìm kiếm sự khôn ngoan, rồi đem những thành quả ấy phục vụ cộng đồng và xã hội Peru. Những năng lực khoa học cần được chuyển hóa thành hành động vì công lý xã hội, đặc biệt nhằm phục vụ người nghèo và chăm sóc công trình tạo dựng đang bị tổn thương bởi những hoạt động đầu cơ coi thường lợi ích của người dân.

Vatican News