Không thể hạt nào cũng có thể mọc lên, dù là những hạt lúa tốt. Tuỳ theo hạt rơi ở đâu và tuỳ theo ý chí của người di gieo hạt. Bài học thành công hệ tại những điều: Ý tưởng tốt, chấp nhận rủi ro, kiên nhẫn. Dụ ngôn Chúa dạy có thể tìm ra ý nghĩa trên.
Ý tưởng tốt: Nó là hạt giống tốt sau khi đã lựa chọn ở mùa lúa trước hoặc mua về ở nhà cung cấp uy tín, những hạt giống tốt. Hạt giống tốt, ý tưởng tốt bao giờ cũng cần đầu tư nghiêm túc. Không thể copy của người khác, mỗi người cần có lối đi riêng, chọn lựa cho mình một phân khúc vừa với khả năng, hợp với sở thích. Ý tưởng không đến từ tìm kiếm, mà đến từ vấn đề gặp phải cần giải quyết. Lời Chúa như hạt giống tốt, đó là những hạt của ý tưởng đến từ vấn đề “Làm sao giải thoát con người khỏi tội lỗi, khỏi những cám dỗ trên đường?” Sau khi con người bất quy phục Thiên Chúa, họ đã lạc đường, con đường họ lựa chọn đi nhiều chông gai, nhiều đau khổ và bị chết, Thiên Chúa đến cứu thoát họ.
Chấp nhận rủi ro. Dù đã có ý tưởng tốt, khi thực hiện không có gì là suôn sẻ, luôn có những trục trặc và rủi ro. Chúa đến cứu giúp con người, Chúa gặp nhiều rủi ro. Rủi ro của Chúa đến từ ngay người gần gũi nhất, những người cùng làng đã chối bỏ Người. Rủi ro như hạt rơi xuống vệ đường chim trời đến ăn mất. Người gieo nhưng phần đón nhận tuỳ thuộc người đón nhận. Khi có ý tưởng tốt, triển khai kế hoạch luôn có vấn đề phát sinh, những vấn đề cần giải quyết với một ý chí mạnh mẽ, kẻo không mới bắt đầu đã bỏ cuộc. Tiếp tục gieo nhưng cần tránh những vệ đường, như Chúa Giêsu lách qua giữa họ mà đi (Lc 4, 30).
Rủi ro rơi vào đất nhiều đá sỏi. Không có con đường nào mà không có đá sỏi. Sự cứng lòng, dù rằng Chúa có ý định tốt, muốn cho con người được hạnh phúc. Thế nhưng, con người muốn hạnh phúc mà không phải trả giá đắt. Con người muốn hạnh phúc giá rẻ, nên từ chối Tin Mừng của Chúa. Họ lấy đá ném vào Chúa. Thành công bao giờ cũng là giá đắt phải trả, bằng mồ hôi nước mắt. Thành công nhờ vào dựa dẫm, nhờ vào thế lực, cuối cùng cũng dẫm phải thất bại ê chề, mất thế hết lực tiêu vong. Sỏi đá trên đường là bài học vượt khó, có sỏi đá con người mới trở nên cứng cáp, tràn đầy nghị lực vươn lên. Hãy tiếp tục gieo.
Rủi ro rơi vào bụi gai. Ý tưởng tốt rơi vào chỗ nhiều người chen chân, làm sao ra khỏi nó để vươn lên. Bài học này khó! Thời Chúa Giêsu và ngày nay cũng vậy có nhiều người cũng mạo danh là ngôn sứ, là người cứu thế, là người Chúa dùng. Ai mới thực sự là người đúng với vai trò của mình? Chủ nghĩa cá nhân, xưng tên, xưng danh, xưng tánh. Họ giống như bụi gai đua nhau chen chúc, kèn cựa nhau, đâm vào đời nhau những gai nhọn. Chúa cũng chấp nhận chịu thuơng đau với những bè phái, kinh sư, luật sĩ, biệt phái, thượng tế. Chúa tách mình ra khỏi đám đông, bụi gai ấy bằng tình yêu, chân lý, sự thật, lòng thương xót. Trong nghề nghiệp theo lối đi của mình, tránh những xung khắc, những ganh đua không lành mạnh, để đứng vững trong thành thật, chân thành, công bằng, chân lí, tự tin bước tới. Đó là những hạt tiếp tục gieo.
Rơi vào đất tốt. Thành quả cuối cùng hạt rơi vào đất tốt. Dù thế, vẫn chưa phải là thành quả cuối cùng, vì có hạt 30, hạt 60, hạt 100. Đó là những giai đoạn vươn tới không ngừng. Ngày nay giữ được đà tiến triển ở mức thấp đã khó huống chi đòi hỏi thành quả hoàn toàn mỹ mãn. Càng tiến lên lại càng chấp nhận rủi ro, càng chấp nhận rủi ro càng thêm nghị lực, kinh nghiệm, cần kiên nhẫn.
Dụ ngôn người gieo giống dạy chúng ta không ngừng vươn tới, không ngừng gieo những hạt tốt lành, thiện hảo vào đời. Sẽ có ngày thành tựu thu về những hạt khác dồi dào, phong phú.
L.m Giuse Hoàng Kim Toan