Biết Chúa bằng trái tim

Biết Chúa bằng trái tim

Bằng trái tim con người có thể suy biết và nhận thức, biết bằng trái tim là sự biết tròn đầy của lý trí và tình yêu.

Biết trong Kinh Thánh bao hàm cả lý trí, cả xác hồn, tòan thể con người, khác với cái biết thuần túy tri thức như trong triết học Hy Lạp.

Việc nhận biết Thiên Chúa đối với người Do Thái là sự nhận biết bằng kinh nghiệm và biết bằng lý trí quy phục. Kinh nghiệm được ghi dấu ấn rõ ràng nhất trong lịch sử của dân Do Thái là kinh nghiệm vượt qua biển đỏ. Đây là kinh nghiệm thực tế trong đời sống, họ được Thiên Chúa giải thóat ra khỏi Ai cập, khỏi tình trạng nô lệ sang tình trạng tự do. “Việc diệu kỳ trong cõi đất Kham, việc khiếp kinh giữa lòng Biển Đỏ” (Tv 106, 22).

Biết bằng kinh nghiệm là cái biết đầu tiên đến từ trái tim nhận ra rằng Thiên Chúa đã yêu thương họ. Yêu thương nên đã giải thoát họ ra khỏi chốn tối tăm vào vương quốc ánh sáng, để nhận thức tội lỗi của mình mà sám hối: “Cùng các bậc tổ tiên, chúng con đã phạm tội, đã ở bất công, làm điều gian ác. Xưa bên Ai-cập, tổ tiên chúng con đã không hiểu những kỳ công của Chúa, đã chẳng nhớ ân huệ vô vàn, và phản loạn ở nơi Biển Đỏ” (Tv 106, 6- 7).

Biết Chúa để biết hoán cải. Từ sự dữ đến chốn lành thánh, nhận ra rằng cần phải sống theo đường ngay nẻo chính của Thiên Chúa mời gọi: “Anh em hãy nhớ mình đã làm nô lệ bên đất Ai-cập. Vì vậy, tôi truyền cho anh (em) thực hành điều đó” (Đnl 24, 22).

Con đường nhận thức bằng lý trí đến từ trài tim cảm nghiệm hồng ân giải thoát này khiến người Do Thái không hoài thắc mắc và tin nhận: Chỉ  có  một Thiên Chúa, là Thiên Chúa  duy nhất của  họ, Đấng đã  cứu họ và cũng là Đấng dựng nên họ, “Người là  ai?”, “Danh Người Là chi?, để họ có thể kêu cầu, ca tụng Danh Thánh và tuyên xưng Danh của Người” (Xh 3, 14).

Biết bằng con tim và cả bằng lý trí cho nên cái biết đó ảnh hưởng trên tòan thể con người, chi phối tòan bộ xác thể và tâm linh, thấm sâu vào trong mọi thực tại trần thế. Cái biết cần thiết để được sống dồi dào và được sống đời đời: "Ngươi phải yêu mến Đức Chúa, Thiên Chúa của ngươi, hết lòng, hết linh hồn, hết sức lực, và hết trí khôn ngươi, và yêu mến người thân cận như chính mình." ( Lc 10, 28).

Biết bằng lý trí, nhưng lý trí về sự nhận biết Thiên Chúa có giới hạn: Moisê đã chỉ được nhìn thấy lưng của Giavê (Xh 33, 23). Thiên Chúa vượt xa tất cả: “Chúa siêu việt trên hết mọi dân, vinh quang Người vượt xa trời cao thẳm” (Tv113, 6). Không nhìn thấy tỏ tường nhưng lại hết lòng trìu mến và nhận ra bằng kinh nghiệm: “Ai sánh tày Thượng Đế Chúa ta, Đấng ngự chốn cao vời, cúi xuống để nhìn xem bầu trời trái đất? Kẻ mọn hèn, Chúa kéo ra khỏi nơi cát bụi, ai nghèo túng, Người cất nhắc từ đống phân tro, đặt ngồi chung với hàng quyền quý, hàng quyền quý dân Người. Người làm cho đàn bà son sẻ thành mẹ đông con, vui cửa vui nhà” (Tv 113).

Giữa những kỳ công của Thiên Chúa, con người có thể nhận biết được Người, nhưng đồng thời cũng có những cám dỗ chỉ dừng lại nhận biết nơi các sự vật cần khuyến cáo:

“Sao chư dân lại nói: "Thiên Chúa chúng ở đâu? "  Thiên Chúa chúng ta ở trên trời, muốn làm gì là Chúa làm nên. Tượng thần chúng chỉ là vàng bạc, chỉ do tay người thế tạo thành. Có mắt có miệng, không nhìn không nói, có mũi có tai, không ngửi không nghe. Có hai tay, không sờ không mó có hai chân, không bước không đi, từ cổ họng, không thốt ra một tiếng. Ước gì kẻ làm ra hoặc tin ở tượng thần cũng giống như chúng vậy. (Tv 113 b).

Nhận biết Thiên Chúa vượt xa mọi hiểu biết khác, biết là đi vào sự sống đời đời, biết là một hành vi chi phối tòan bộ hướng đi của lịch sử. Biết Chúa là một sự đổi thay con người tận căn. một cái biết hiện sinh, thiêng liêng, chọn lựa Thiên Chúa, bước đi trong ánh sáng và ân sủng của Người. Như vậy, vượt xa mọi sự hiểu biết của trần gian, biết Thiên Chúa là một đòi hỏi thiết yếu của sự sống.

Biết ở đây không dừng lại ở những cái biết thuộc về kiến thức mà còn sự nhận biết bằng sự soi sáng, hướng dẫn và bằng ân sủng của Thiên Chúa với sự nỗ lực của con người, để mỗi ngày “Xin cho con biết Chúa hơn để con yêu mến Chúa hơn” (Augustine). 

L.m Giuse Hoàng Kim Toan