Sự ngỡ ngàng trong nhận thức cao độ trong cảm nghiệm huyền bí, chân lý đột nhiên bừng chiếu, cá nhân được hòa quyện. Khám phá về Thiên Chúa là một kinh nghiệm ngỡ ngàng dẫn đến lòng khao khát như các thánh trong Hội Thánh.
Cảm nghiệm tâm linh đối với Thánh Augustine là bằng tình yêu: “Chính Chúa thúc giục con người tìm sự vui thỏa trong việc ngợi khen Ngài, vì Chúa đã dựng nên chúng con cho Chúa nên lòng chúng con khắc khoải cho đến khi nghỉ yên trong Chúa.” (Tự Thuật). Tình yêu luôn cần có đối tượng cụ thể tìm kiếm để yêu, để rồi tựa nương, thoả lòng khát khao: “Nếu không có danh thánh đó [Chúa Kitô] thì bất cứ sách nào, văn hoa, thanh nhã và chính xác đến đâu, cũng không hoàn toàn thỏa mãn được con”.
Tình yêu luôn làm nên cái mới và do đó luôn làm bất ngờ khi gặp gỡ. Trong cõi vô biên, tình yêu cũng vô biên. Trong cõi vô biên ấy, người ta có thể bắt gặp một hình ảnh thể hiện trong một hình ảnh cụ thể nào đó, như ánh trăng, như cành hoa, như làn gió…Mỗi lần cảm nghiệm lại khác nhau nên cõi vô biên là thế, đi bao giờ cho hết, nói bao giờ cho cùng.
“Khi con yêu Chúa, con cũng yêu một ánh sáng, một âm thanh, một mùi thơm, một của ăn và sự ôm ấp của con người nội tâm trong con; tại nơi đây, có một ánh sáng chiếu soi linh hồn con, mà không bị không gian nào giới hạn; tại nơi đây, có những âm điệu rung lên, mà không bị thời gian nào cướp lấy; tại nơi đây, có những làn hương xông tỏa, mà không bị làn gió đánh tan; tại nơi đây, người ta thưởng thức món ăn mỹ vị mà không tính ham mê nào làm cho suy giảm” (Tự thuật). Kinh nghiệm về Thiên Chúa luôn cho con người khám phá ra rằng: Ngài là “Đấng Khác”.
Xin Người biểu lộ nơi con chính Ngài giống như lời cầu nguyện của Thánh Augustin trong tự thuật: “Xin cho con biết Chúa để cho con biết con”. Đó là một thực tại đang được vận hành trong tình thương của Thiên Chúa, một lịch sử đời rất thường được mở ra trong lịch sử tìm kiếm “Đấng Khác”.
L.m Gi use Hoàng Kim Toan