Nhận ra dấu chỉ thời đại, đừng trì hoãn hoán cải
Tin Mừng theo Thánh Luca (Lc 12,54-59)
Con người ngày nay có khả năng dự báo tương lai bằng những công cụ ngày càng tinh vi. Người ta theo dõi biến động kinh tế để dự đoán thị trường, phân tích dữ liệu để nhận diện xu hướng, quan sát thiên nhiên để cảnh báo thiên tai. Thế nhưng, giữa một thế giới có quá nhiều thông tin và những dự báo, liệu chúng ta có đủ tỉnh thức để nhận ra điều Thiên Chúa đang nói với mình qua những biến cố của thời đại?
1. Đọc được thời tiết, nhưng có đọc được thời đại?
Chúa Giêsu khiển trách những người đương thời: Họ biết nhìn trời để đoán thời tiết, nhưng lại không nhận ra ý nghĩa của thời đại mình đang sống. Họ có khả năng quan sát những dấu hiệu bên ngoài, nhưng lại thiếu sự nhạy bén trước dấu chỉ của Thiên Chúa đang hiện diện giữa họ.
Thời đại nào cũng có những dấu chỉ cần được đọc bằng đôi mắt đức tin. Những cuộc chiến tranh, thiên tai, khủng hoảng kinh tế, sự xuống cấp của các mối tương quan, những tổn thương âm thầm trong gia đình và sự cô đơn giữa một xã hội kết nối không ngừng… Tất cả đều đặt ra cho con người những câu hỏi về cách sống, về trách nhiệm và về ý nghĩa cuộc đời.
Tuy nhiên, nhận ra dấu chỉ thời đại không có nghĩa là vội vàng xem mọi biến cố như lời tiên báo về ngày tận thế, càng không phải tìm cách đoán trước những gì Thiên Chúa chưa mặc khải. Đó là biết phân định các biến cố dưới ánh sáng Tin Mừng, nhận ra đâu là điều đang làm con người xa cách Thiên Chúa và đâu là lời mời gọi chúng ta yêu thương, phục vụ và hoán cải.
Có khi dấu chỉ của Chúa không nằm trong những biến cố phi thường, nhưng hiện diện ngay trong một cuộc gặp gỡ, một nỗi đau, một lời nhắc nhở hay một sự đổ vỡ khiến ta phải nhìn lại chính mình. Điều quan trọng không chỉ là biết ngày mai sẽ xảy ra chuyện gì, nhưng là nhận ra hôm nay mình phải sống thế nào trước mặt Chúa.
2. Tương lai không chỉ để dự báo, nhưng để chuẩn bị
Sau lời mời gọi nhận định thời đại, Chúa Giêsu đưa ra hình ảnh người đang trên đường đến gặp quan tòa. Người khuyên họ hãy tìm cách hòa giải với đối phương khi còn đang đi trên đường, kẻo sự việc trở nên nghiêm trọng và dẫn đến những hậu quả không thể tránh khỏi.
Con đường ấy cũng là hình ảnh cuộc đời mỗi người. Chúng ta đang đi về phía tương lai, nhưng không ai biết chắc mình còn bao nhiêu thời gian. Chúng ta thường dành nhiều công sức để chuẩn bị cho ngày mai, tích lũy tài sản, xây dựng sự nghiệp và bảo đảm những điều kiện vật chất. Thế nhưng, có những món nợ không thể giải quyết bằng tiền bạc: món nợ tình thương, lời xin lỗi chưa nói, sự tha thứ còn chần chừ, một mối tương quan đã rạn nứt và một tâm hồn đã lâu không trở về với Chúa.
Chúng ta thường nghĩ rằng vẫn còn thời gian để làm hòa, còn cơ hội để sửa chữa, còn dịp thuận tiện để bắt đầu lại. Nhưng thời gian không phải là điều chúng ta có thể tùy ý nắm giữ. Có những lời xin lỗi nếu không nói hôm nay, ngày mai có thể đã quá muộn; có những người nếu không yêu thương khi còn có thể, chúng ta chỉ còn biết thương nhớ khi họ không còn bên cạnh.
Lời cảnh báo của Chúa Giêsu về việc phải trả đến đồng xu cuối cùng nhắc chúng ta về tính nghiêm túc của trách nhiệm và phán xét. Tuy nhiên, lời cảnh báo ấy không nhằm đẩy con người vào tuyệt vọng, nhưng thúc giục chúng ta đừng trì hoãn việc trở về. Khi còn sống, chúng ta vẫn còn cơ hội đón nhận lòng thương xót, làm hòa với anh em và để ân sủng Chúa đổi mới tâm hồn.
3. Đừng chỉ hỏi ngày mai sẽ ra sao
Dự báo tương lai có thể giúp chúng ta chuẩn bị trước những rủi ro, nhưng không thể thay thế trách nhiệm sống tốt trong hiện tại. Đức tin Kitô giáo không dạy chúng ta sống trong nỗi ám ảnh về những điều sắp xảy đến, nhưng mời gọi chúng ta tỉnh thức và trung thành trong từng ngày sống.
Nếu nhận ra thế giới đang bất an, hãy trở thành người kiến tạo bình an. Nếu thấy tình người đang nguội lạnh, hãy bắt đầu bằng một cử chỉ yêu thương. Nếu nhận ra lòng mình đang xa Chúa, đừng chờ đến một biến cố lớn lao mới trở về. Và nếu đang mang trong lòng một mối bất hòa, hãy can đảm tìm đến nhau khi cánh cửa hòa giải vẫn còn mở.
Tương lai vẫn là điều bí ẩn, nhưng cách chúng ta sống hôm nay nằm trong trách nhiệm của chính mình. Điều đáng sợ không phải là không biết ngày mai sẽ xảy ra điều gì, nhưng là để ngày hôm nay trôi qua mà không nhận ra tiếng Chúa đang gọi mình hoán cải.
L.m Giuse Hoàng Kim Toan