Trong những ngày đầu triều đại Giáo hoàng, Thánh Gioan Phaolô II đã cất lên lời mời gọi nổi tiếng: “Đừng sợ! Hãy mở rộng cửa cho Đức Kitô!” Lời ấy vẫn vang vọng giữa một thế giới đầy bất ổn, nơi con người phải đối diện với chiến tranh, thiên tai, nhân tai, những đổ vỡ trong các mối tương quan và cả những bất an âm thầm trong lòng mình.
Giữa những bất an của cuộc đời, hãy mở cửa lòng cho Đức Kitô
Chiến tranh vẫn tiếp diễn, những cuộc xung đột khiến bao gia đình ly tán, những người vô tội phải rời bỏ quê hương. Thiên tai bất ngờ ập đến: bão tố, lũ lụt, động đất, hạn hán và sạt lở có thể cuốn trôi nhà cửa, mùa màng và cả những sinh mạng chỉ trong khoảnh khắc. Bên cạnh thiên tai còn có nhân tai: những cuộc chiến do lòng tham và khát vọng thống trị, những bất công do sự vô trách nhiệm, những tổn thương do bạo lực, phản bội và sự vô cảm của con người dành cho nhau.
Thiên tai khiến chúng ta sợ hãi trước sức mạnh của thiên nhiên. Nhân tai khiến chúng ta đau đớn khi nhận ra rằng có những điều đáng lẽ đã không xảy ra, nếu con người biết tôn trọng sự sống và sống có trách nhiệm hơn. Một cơn bão có thể phá hủy mái nhà; một quyết định vô trách nhiệm có thể đẩy cả gia đình vào cảnh khốn cùng. Một trận lũ có thể cuốn trôi tài sản; một lời nói tàn nhẫn có thể làm tổn thương tâm hồn suốt nhiều năm. Có những người mất tất cả vì thiên tai, nhưng cũng có những người mất niềm tin vào cuộc sống vì bị chính đồng loại làm tổn thương.
1. Khi con cô đơn, chỉ còn Chúa
Trong Sách Ét-te, chúng ta gặp hình ảnh một người nữ đứng trước một thử thách vượt quá sức mình. Dân tộc của bà đang đứng trước hiểm họa diệt vong. Trước quyết định bước vào gặp vua, bà biết rằng mình có thể phải trả giá bằng chính mạng sống vì bà đã tự ý vào khi không được vời vào..
Trong giờ phút ấy, Ét-te cởi bỏ y phục lộng lẫy, mặc áo tang, rắc tro bụi lên đầu và hướng về Thiên Chúa bằng lời cầu nguyện khẩn thiết. Bà không che giấu sự yếu đuối, cũng không giả vờ mình can đảm. Bà đem đến trước mặt Chúa tất cả nỗi sợ, sự cô đơn và tình trạng bất lực của mình.
Lời cầu nguyện của bà diễn tả một tâm hồn không còn biết bám víu vào đâu ngoài Thiên Chúa:
“Này con đang liều mạng, xin đến cứu giúp con. Con cô đơn, chẳng còn ai cứu giúp, ngoại trừ Ngài.”
Đây là tiếng kêu của một con người đang đứng trước vực thẳm. Ét-te không nói rằng mình không sợ. Bà cũng không khẳng định mình đủ sức vượt qua tất cả. Bà chỉ thành thật thú nhận rằng mình cô đơn và cần đến sự trợ giúp của Thiên Chúa.
Chính nơi đây, lời cầu nguyện của Ét-te gặp gỡ lời “Đừng sợ” của Thánh Gioan Phaolô II.
Đừng sợ không có nghĩa là không còn sợ. Đừng sợ là khi nỗi sợ vẫn còn đó, chúng ta vẫn biết tìm đến Thiên Chúa.
Đức tin không đòi hỏi chúng ta phải luôn mạnh mẽ, không bao giờ hoang mang hay không được phép khóc. Đức tin cho phép chúng ta đến với Chúa trong chính con người thật của mình: yếu đuối, bất an, đầy những câu hỏi chưa có lời giải đáp.
Ét-te đã không để nỗi sợ trở thành lý do khiến bà quay lưng với sứ mạng của mình. Bà cầu xin Chúa ban sức mạnh để bước đi, dù biết con đường phía trước đầy nguy hiểm. Đó cũng là lời mời gọi dành cho chúng ta hôm nay.
2. Đừng sợ, hãy mở cửa lòng cho Đức Kitô
Khi Thánh Gioan Phaolô II nói: “Đừng sợ! Hãy mở rộng cửa cho Đức Kitô!”. Ngài mời gọi con người đừng để sợ hãi đóng kín tâm hồn trước sự hiện diện và tình yêu của Thiên Chúa. Tại sao phải mở cửa?
Bởi vì nỗi sợ thường khiến chúng ta khép kín. Khi sợ mất mát, chúng ta cố nắm giữ mọi sự. Khi bị tổn thương, chúng ta dựng lên những bức tường để không ai có thể đến gần. Khi chứng kiến quá nhiều bất công, chúng ta có thể trở nên hoài nghi, cay đắng và không còn muốn tin vào điều thiện. Khi đối diện với thiên tai, chiến tranh hay những biến cố vượt quá khả năng kiểm soát, chúng ta có thể cảm thấy cuộc đời thật mong manh và tự hỏi liệu Thiên Chúa có còn hiện diện hay không.
Nhưng đóng cửa lòng không làm cho thế giới hết bất an. Nó chỉ khiến chúng ta phải đối diện với bất an trong sự cô độc hơn.
Cầu nguyện không làm cho chúng ta trốn khỏi thực tại, nhưng giúp chúng ta có đủ sức mạnh để bước vào thực tại với một trái tim không bị sợ hãi thống trị.
Chúng ta không thể làm cho mọi cơn bão ngừng lại, nhưng có thể trở thành nơi trú ẩn cho một người. Chúng ta không thể chấm dứt mọi cuộc chiến chỉ bằng một lời cầu nguyện, nhưng có thể bắt đầu xây dựng hòa bình bằng cách không gieo thêm hận thù. Chúng ta không thể ngăn chặn mọi mất mát, nhưng có thể làm cho người đau khổ không phải gánh chịu mất mát ấy một mình.
Đó là lúc lời “Đừng sợ” không còn chỉ là một câu nói, nhưng trở thành một lối sống.
3. Nỗi sợ vẫn còn, nhưng không còn là chủ nhân của chúng ta
Có lẽ, chúng ta cần hiểu lại hai chữ “Đừng sợ”.
Trong vườn Cây Dầu, Đức Giêsu cũng đã trải qua nỗi buồn và sự cô đơn sâu thẳm. Người không phủ nhận đau khổ của mình, nhưng đem tất cả vào lời cầu nguyện với Chúa Cha: “Xin đừng theo ý con, mà xin theo ý Cha” (Lc 22,42).
Đức Giêsu không đi vào cuộc Thương Khó vì Người không biết sợ, nhưng vì tình yêu dành cho Chúa Cha và nhân loại lớn hơn nỗi sợ trước đau khổ và cái chết. Người đi qua thập giá để mở ra con đường Phục Sinh, cho thấy rằng đau khổ và cái chết không phải là tiếng nói cuối cùng.
Đó chính là nền tảng của niềm hy vọng Kitô giáo. Chúng ta không tin vì cuộc đời không có thập giá, nhưng vì Đức Kitô đã đi qua thập giá. Chúng ta không hy vọng vì mọi vấn đề đều có lời giải đáp tức thời, nhưng vì tin rằng tình yêu Thiên Chúa không bỏ rơi con người trong những thời khắc đen tối nhất.
Khi sợ hãi, hãy cầu nguyện như Ét-te: “Lạy Chúa, con cô đơn, chẳng còn ai cứu giúp, ngoại trừ Ngài.” Khi chông chênh, hãy nhớ lời Thánh Gioan Phaolô II: “Đừng sợ! Hãy mở rộng cửa cho Đức Kitô!”
Một lời cầu nguyện và một lời mời gọi, nhưng cùng dẫn chúng ta đến một xác tín: con người có thể yếu đuối mà vẫn tin tưởng; có thể run sợ mà vẫn can đảm; có thể chưa hiểu được đường đi mà vẫn phó thác cho Thiên Chúa.
4. Khi mở cửa cho Chúa, chúng ta cũng mở cửa cho nhau
Lời cầu nguyện của Ét-te không chỉ hướng đến sự an toàn của riêng bà. Bà cầu xin vì dân tộc đang lâm nguy. Nỗi sợ cá nhân trở thành lời chuyển cầu cho cả một cộng đồng. Chính điều đó giúp chúng ta nhận ra rằng cầu nguyện đích thực không khép kín con người trong những nhu cầu riêng tư, nhưng mở rộng trái tim để mang lấy nỗi đau của người khác.
Trong một thế giới đầy bất ổn, chúng ta dễ bị cuốn vào việc bảo vệ chính mình. Nhưng Tin Mừng mời gọi chúng ta đi xa hơn: không chỉ xin Chúa gìn giữ gia đình mình, mà còn nhớ đến những gia đình đang mất nhà cửa vì thiên tai; không chỉ xin bình an cho đất nước mình, mà còn cầu nguyện cho những dân tộc đang chịu cảnh chiến tranh; không chỉ xin Chúa chữa lành những vết thương của bản thân, mà còn biết quan tâm đến những người đang chịu tổn thương vì bạo lực, bất công và sự vô cảm.
Mở cửa cho Đức Kitô là để trái tim mình không bị giới hạn trong một vòng tròn nhỏ bé. Khi tình yêu của Chúa đi vào, nỗi đau của người khác không còn hoàn toàn xa lạ với chúng ta.
Có thể chúng ta không có đủ tiền bạc để cứu trợ mọi nạn nhân. Nhưng ai cũng có thể bắt đầu bằng một việc cụ thể: chia sẻ điều mình có, nói một lời chân thật, bảo vệ người yếu thế, từ chối tham gia vào điều sai trái, sống có trách nhiệm với thiên nhiên và không quay lưng trước người đang cần giúp đỡ.
5. Đừng sợ, vì Chúa vẫn ở đây
Có những ngày chúng ta cầu nguyện mà hoàn cảnh vẫn không thay đổi. Cơn bão đã qua nhưng căn nhà chưa thể dựng lại. Chiến tranh vẫn tiếp diễn dù bao người đã cầu xin hòa bình. Bệnh tật vẫn còn, người thân vẫn vắng bóng và những câu hỏi về đau khổ vẫn chưa có lời giải đáp thỏa đáng.
Trong những lúc ấy, chúng ta có thể tự hỏi: Chúa ở đâu?
Sách Ét-te nhắc chúng ta rằng con người có thể đến với Thiên Chúa trong tình trạng hoàn toàn bất lực. Lời “Đừng sợ” của Thánh Gioan Phaolô II cũng không phải lời hứa rằng chúng ta sẽ không bao giờ gặp hiểm nguy. Đó là lời mời gọi đừng đóng cửa tâm hồn trước Đức Kitô, Đấng đã đi qua đau khổ và sự chết để mở ra niềm hy vọng Phục Sinh.
Bởi thế, giữa một thế giới đầy thiên tai và nhân tai, điều chúng ta cần không phải là một thứ can đảm giả tạo, nhưng là lòng can đảm được nuôi dưỡng từ cầu nguyện. Không phải là một niềm lạc quan phủ nhận thực tế, nhưng là niềm hy vọng đủ sâu để không bị dập tắt bởi thực tế. Không phải là một đức tin khiến chúng ta thụ động, nhưng là một đức tin giúp chúng ta sống có trách nhiệm và yêu thương hơn.
Đừng sợ! Không phải vì chúng ta đã đủ mạnh, nhưng vì chúng ta biết mình cần đến Chúa. Không phải vì nỗi sợ đã biến mất, nhưng vì nỗi sợ không còn là chủ nhân của cuộc đời chúng ta. Không phải vì thế giới đã hết giông bão, nhưng vì giữa giông bão, chúng ta vẫn có thể mở cửa lòng cho Đức Kitô.
Và khi chúng ta mở cửa cho Chúa, chúng ta cũng mở cửa cho hy vọng, cho tình người và cho một tương lai mà bóng tối không còn nắm giữ tiếng nói cuối cùng.
L.m Giuse Hoàng Kim Toan