Hoa hướng dương

Hoa hướng dương

Chiêm ngắm hoa hướng dương khi còn tươi trẻ, hoa ngẩng cao đầu hướng về mặt trời, khi về già lại cúi đầu suy tư về chính mình trong thinh lặng.

Sự tĩnh lặng trong nội tâm, khi chiêm ngắm vào chiều sâu của tâm hồn là một cách tư duy về chính mình. Suy nghĩ về mình để biết trời và biết người cùng biết ta, hình ảnh người tuổi già suy tư.

Tư duy về chính mình để khám phá ra một chiều sâu tâm thức và nghiệm thấy một điều còn sâu xa hơn chính bản thân. Những bài nghiên cứu của Joachim Gasquet, G.Baehelard còn phát hiện ra tính ái kỷ của vũ trụ: Đó là rừng, là trời tự ngắm mình qua mặt nước cùng với Narcisse. Chàng không còn đơn độc, vũ trụ được phản chiếu cùng với chàng và bao bọc chàng để bù lại, vũ trụ sôi động lên bằng chính tâm hồn Narcisse. Và như J.Gasquet nói : Thế giới là một Narcisse mênh mông đang tư duy về mình. Ở đâu thế giới có thể tư duy về mình tốt hơn là trong chính các hình ảnh của mình?  G.Baehelard hỏi: Các mặt nước trong vắt, ở đây chỉ một cử chỉ sẽ khuấy động mọi hình ảnh, và  khoảnh khắc yên tĩnh sẽ trả lại những hình ảnh ấy. Thế giới được phản ánh là do tĩnh lặng được thiết lập (l’eau et rêve, 1945).

Tình yêu và chiếm hữu là hai điều trái ngược nhau nhưng lại ở trong nhau. Chính vì thế mà tình yêu sẽ bị biến nghĩa, trở thành tù ngục khi con người chiếm hữu làm của riêng mình. Tình yêu chiếm hữu giết chết tình yêu ngay trong vòng tay của nó. Văn hoá Việt Nam cũng có hình ảnh của chàng Narcisse với hình ảnh “Con chim quý phải ở lồng son”. Dù là lồng son hay là lồng vàng quý giá mấy đi nữa vẫn là chiếc lồng trói chặt tự do. Tình yêu làm mất tự do là một tình yêu quá vị kỷ, một tình yêu có tên gọi là Eros. Theo Hésiode, vị thần Eros có một sắc đẹp chiếm mất hồn người chiêm ngắm, chế ngự mọi trí khôn và trái tim. Trong tình yêu, người ta khuyên: Yêu nhau, cùng trao trái tim cho người mình yêu, nhưng đừng nắm giữ tim nhau, trói buộc tim nhau hoặc làm thương tổn tim nhau.

Tình yêu làm nên hai chiều hướng quyến luyến và lan toả. Trong loài hoa thuỷ tiên có hương thơm quyến rũ mê hồn nhưng nó không dành cho riêng nó, nó toả hương thơm cho mọi người. Có một ý nghĩa khác, hình ảnh hoa thuỷ tiên giống loài hoa khác, đó là loài hoa hướng dương. Ở Ả rập, hoa hướng dương do cánh hoa thẳng đứng của nó, tượng trưng cho con người ngay thẳng, người tôi trung, phụng thờ Chúa Trời.

Hướng dương là một tình yêu hướng về Thiên Chúa hay hướng về người khác. Thay vì chiếm lấy, một tình yêu đòi sự dứt bỏ giới hạn mỗi ngày để vươn cao, rộng mở hơn. Tình yêu như vậy là một tình yêu Agapé, một tình yêu biểu lộ bằng việc chết cho người mình yêu. Sống cho mình và cho người khác.

L.m Giuse Hoàng Kim Toan

Tham khảo:"Narcise" trong cuốn "Từ diển biểu tượng văn hoá thế giới, Jean Chevalier, Alain Gheerbrant. Nhà Xuất bản Đà Nẵng 2002.