Ý muốn nên trọn lành có thể bị dục vọng, đam mê làm lu mờ đi, hoặc mất hẳn đi ý muốn, hoặc có thể vùng lên mạnh mẽ để sống nên trọn lành.
Nên trọn lành
Khả năng của con người được Chúa ban cho là: “Nên trọn lành”. Ước muốn tự nhiên đã được ký thác vào trong sâu thẳm trong tâm trí ta điều thiện hảo, con người của ta sẽ luôn ý thức điều thực hiện: “Nên trọn lành”. Ý muốn nên trọn lành có thể bị dục vọng, đam mê làm lu mờ đi, hoặc mất hẳn đi ý muốn, hoặc có thể vùng lên mạnh mẽ để sống nên trọn lành.
Con người tự nhiên có ước muốn nên trọn lành. Tự nơi con người ý thức đâu là điều xấu, đâu là điều tốt lành. Điều tốt lành muốn thực hiện nhưng đòi hỏi cố gắng vất bỏ dục vọng níu kéo. Điều xấu, ngược lại không cần cố gắng chỉ cần buông theo nó, dễ dàng cho bản thân, thoả mãn những cảm xúc, khoái cảm nhất thời.
Con đường buông thả ấy không mang niềm vui thật sự, nó chỉ thoáng qua và kèm theo nhiều nuối tiếc. Ý thức nên trọn lành lại trỗi dậy, muốn xa lánh, muốn trở về. Nó trở nên cuộc xung đột giữa con người hạ cấp và con người cao cả của ta. Sự xung đột xảy ra giữa sự chọn lựa giữa dục vọng và ý chí, giữa những khoái cảm và mục đích tốt lành tự thâm tâm. Thánh Phaolô viết về kinh nghiệm của cuộc chiến nội tâm: “Thật vậy, muốn sự thiện thì tôi có thể muốn, nhưng làm thì không. Sự thiện tôi muốn thì tôi không làm, nhưng sự ác tôi không muốn, tôi lại cứ làm” (Rm 7, 18 – 19). Cuộc chiến này đòi hỏi chiến thắng dục vọng trong con người tội lỗi của ta. Nếu không muốn chiến đấu, buông tay, đầu hàng để dục vọng chiếm hữu con người ta.
Nhưng ở nơi con người không dễ đầu hàng để cho tội lỗi chiếm đoạt. Có thể ngã vài lần, nhưng cái ngã ấy sau mỗi lần lại trỗi dậy tiếp tục chiến đấu để nên trọn lành. Mỗi lần như thế con người của ta ý thức hơn về điều tốt lành, kinh nghiệm hơn trong chiến thắng dục vọng, khao khát đi về phía sự thiện hơn. Con người trở nên cao cả hơn khi tỉnh ngộ bỏ lại những sai lầm, sửa chữa lại những sai lỗi, sẵn sàng cho cuộc chiến mới để chiến thắng.
Nói đúng hơn con người của ta ý thức cần sống đạo đức hơn như là một bổn phận làm người. Đời sống đạo đức này không chỉ dành riêng cho con người của ta. Ta cần sống đạo đức hơn vì những người sống quanh ta, với thiên nhiên mà ta đang sống và cả ý thức về sự thiện của hoàn vũ này. Đòi hỏi của đời sống luôn là thanh luyện cái tôi ích kỷ và vươn tới sứ mệnh của con người cao cả: “Sống cho, sống vì và sống với”. Sống đời sống “nên trọn lành” là sống đời sống cho mọi người. Niềm vui và hạnh phúc là sống đời sống thiện hảo, nên trọn lành.
Muốn nên trọn lành, tiếp tục sống cuộc sống thiện hảo, ta luôn cần nhờ đến ân sủng của Chúa. Con đường “Hãy nên trọn lành như Cha trên trời” (Mt 5, 48). Không như ta muốn mà như Chúa muốn. Xin Chúa luôn trợ giúp ta.
L.m Giuse Hoàng Kim Toan
