Có những ngôi nhà bên ngoài rất sạch sẽ, nhưng bên trong lại ngổn ngang. Có những ngôi nhà được xây dựng kiên cố, trang hoàng lộng lẫy, nhưng những người sống trong đó không còn tìm thấy bình an. Và cũng có những tâm hồn mang danh là nơi Thiên Chúa ngự trị, nhưng lại chất chứa quá nhiều bụi bặm của ích kỷ, tham vọng, ganh ghét và giả hình.
Khi bước vào Đền Thờ, Chúa Giêsu không thể im lặng trước cảnh nhà cầu nguyện đã bị biến thành nơi buôn bán. Người xua đuổi những kẻ đang làm ô uế nơi thánh và nhắc lại lời Kinh Thánh: “Nhà Ta là nhà cầu nguyện, nhưng các ngươi đã biến thành sào huyệt trộm cướp.”
Đền Thờ vốn là nơi con người gặp gỡ Thiên Chúa, nơi lời cầu nguyện bay lên và lòng người mở ra trước Đấng Tối Cao. Thế nhưng, khi việc buôn bán chiếm chỗ của cầu nguyện, khi lợi nhuận lấn át lòng đạo đức, khi người ta tìm kiếm lợi ích riêng ngay trong không gian thánh thiêng, Đền Thờ đã đánh mất ý nghĩa đích thực của mình.
Cơn giận của Chúa Giêsu không phải là sự nóng nảy nhất thời. Đó là phản ứng của tình yêu trước những gì đang làm biến dạng tương quan giữa Thiên Chúa và con người. Người thanh tẩy Đền Thờ vì Người muốn trả lại cho nơi ấy căn tính nguyên thủy: một ngôi nhà dành cho Thiên Chúa và cho cuộc gặp gỡ trong yêu thương.
Nhưng Đền Thờ không chỉ là một công trình bằng đá. Thánh Phaolô nhắc chúng ta rằng thân xác mỗi người là đền thờ của Chúa Thánh Thần (x. 1 Cr 6,19). Vì thế, câu chuyện thanh tẩy Đền Thờ cũng là lời mời gọi thanh tẩy ngôi nhà tâm hồn.
Tâm hồn chúng ta hôm nay có còn là nhà cầu nguyện không?
Ngôi nhà tâm hồn trở nên dơ bẩn không hẳn vì những lỗi lầm lớn lao, mà đôi khi vì những điều nhỏ bé được tích tụ mỗi ngày: một chút tự mãn, một lời nói làm tổn thương, một sự ganh tị không chịu buông bỏ, một lần thờ ơ trước người cần được giúp đỡ. Những bụi bặm ấy âm thầm phủ lên tâm hồn, cho đến khi ta không còn nhận ra mình đã xa Thiên Chúa từ lúc nào.
Điều đáng sợ nhất không phải là tâm hồn có bụi bẩn, nhưng là ta không còn muốn quét dọn. Ta quen với sự ngổn ngang đến mức xem nó như chuyện bình thường. Ta tìm cách sửa sang vẻ bên ngoài mà ngại đối diện với những góc tối bên trong. Ta muốn người khác nhìn thấy mình đạo đức, nhưng lại sợ ánh sáng Lời Chúa soi vào những điều mình đang che giấu.
Tin Mừng còn cho biết Chúa Giêsu hằng ngày giảng dạy trong Đền Thờ, trong khi các thượng tế, luật sĩ và kỳ mục tìm cách hại Người. Một bên là lời chân lý mở ra con đường sống; bên kia là lòng người khép kín vì sợ mất quyền lợi. Cũng thế, khi Thiên Chúa bước vào tâm hồn, Người có thể chạm đến những điều ta không muốn thay đổi.
Thanh tẩy đôi khi khiến ta đau, bởi phải từ bỏ những gì mình đã quen giữ lấy. Nhưng chính từ cuộc thanh tẩy ấy, một đời sống mới có thể bắt đầu.
L.m Giuse Hoàng Kim Toan