Những hình ảnh nói về đời người

Những hình ảnh nói về đời người

Có những định nghĩa mang vẻ triết học nói về con người: là cây sậy biết suy nghĩ, là con vật với lòng tham không đáy, là con vật vô ơn… Tôi chỉ muốn nói đến một vài hình ảnh bình dân diễn tả một khía cạnh nào đó về con người, tuy vậy lại chuyển tải một vài ý nghĩa nhân sinh, nhằm thúc đẩy ta sống cho ra người hơn.
Con người là con vật sáng đi 4 chân, trưa 2 chân và chiều 3 chân. Khi ai đó gặp hoạn nạn hoặc già yếu thì người ta bảo ‘đi nạng’ là vậy, có nghĩa rằng cuộc đời đã xế chiều.

Có câu chuyện kể rằng: Thượng Đế dựng nên con khỉ, tặng cho nó 20 năm để làm trò hề cho thiên hạ, con khỉ xin trả lại 10 năm và đã được chấp nhận. Thượng Đế cũng ban cho con chó 20 năm để trông giữ nhà cửa, thế nhưng con chó cảm thấy quá nặng nề và xin trả lại 10 năm; Thượng Đế ban cho con trâu 60 năm cày ruộng giúp loài người, thế nhưng con trâu cũng xin trả bớt 40 năm vì quá cực nhọc; Thượng Đế dựng nên con người và ban cho nó 20 năm để vui hưởng cuộc đời, con người thấy quá ít nên đã xin thêm 40 năm của con trâu, 10 năm của con khỉ và 10 năm của con chó. Thế nên con người có 20 năm đầu gọi là tuổi thần tiên, 40 năm để lao động cật lực, tiếp đến 10 năm để trông cháu và 10 năm cuối thường ngồi ở nhà trông ra cửa… Ngẫm nghĩ thấy khá đúng đấy chứ, đúng cho tình trạng sức khỏe và còn đúng cho bổn phận nên thánh nữa.

Ông Giop diễn tả đời người bằng một câu Kinh Thánh: “Thân trần truồng tôi sinh ra từ lòng mẹ, tôi sẽ trở về đó cũng trần truồng. Chúa đã ban cho, Người lại lấy đi, xin chúc tụng danh Chúa”. Tác giả của sách diễn tả một thực trạng thâm sâu về con người mà con người mọi thời thường khó chấp nhận: khi chết ta bỏ lại tất cả trừ lòng mến Chúa và tình yêu tha nhân, con người là một thụ tạo yếu hèn – tất cả mọi sự đều tùy thuộc nơi Thiên Chúa từ nhân.

Marie de Noel (Thi sĩ Pháp) cũng diễn tả hình ảnh bằng một hình ảnh khác: đời người giống như con rắn tự ngoặm lấy đuôi mình, điểm khởi đầu cũng là điểm kết thúc – có nghĩa là giống hệt nhau. Lúc mới sinh, em bé hoàn toàn phụ thuộc vào sự chăm sóc của người khác, phải đút sữa thay tã; dần dần các cơ năng phát triển, cơ thể cường tráng dần, mắt thêm sáng, miệng thêm khéo, trí năng hiểu biết đủ thứ khoa học; lúc về chiều, cơ thể và trí năng giảm dần và lúc xế chiều thì mọi sự lại phải nhờ đến người khác đút cơm thay tã, nói trước quên sau… Dân gian thường nói: một lần già bằng hai lần con nít là vậy. Từ hư vô ta trở thành người và trong huyệt mộ ta trở về tro bụi, nhưng hạt bụi đã một lần được Chúa cho làm người sẽ tồn tại vĩnh viễn trong cõi lòng Thiên Chúa và trong nước trời vinh quang.

Ai đó diễn tả đời người như một chiếc thuyền lướt sóng với hai nhân vật: áo trắng là thiên thần bản mệnh và áo đen là hiện thân của satan. Lúc bình minh cuộc đời, vị áo trắng cầm lái còn tên áo đen bị trói gô ở phía sau thuyền; đến trưa thì chiếc thuyền đã thay chủ, tên áo đen cầm lái còn người áo trắng lại bị trói và đặt ở phía sau thuyền; đến chiều tà thì tình hình lại đảo ngược, người áo trắng cầm lái và tên kia bị trói rồi! Ý nghĩa thì quá rõ: lúc thiếu thời, chúng ta làm chủ được dục vọng và tâm hồn thanh thản, nhưng qua tuổi thanh niên thì chuốc lấy nhiều tham sân si, qua buổi chiều cuộc đời ta thường sống trong sạch, giũ bụi trần để chuẩn bị cho cái chết. Tuy vậy, Chúa muốn ta luôn phải tỉnh thức vì không biết giờ nào Chủ sẽ về và với ơn Chúa con người luôn đủ sức thắng vượt tội lỗi để bước đi trên đường công chính.

Người ta thường diễn tả đời người bằng 4 ngôi nhà: ngôi nhà thứ nhất là gia đình nơi ta được sinh ra và dưỡng dục, ngôi nhà thứ hai là giáo xứ, ngôi nhà thứ ba là nhà mồ và ngôi nhà thứ tư là nhà Cha trên trời. Ba ngôi nhà trên mang tính hữu hạn và tạm bợ, chỉ có ngôi nhà thứ tư là vĩnh cửu và vững bền.

“Xin dạy con đếm từng ngày mình sống, ngõ hầu tâm trí được khôn ngoan”. Người khôn ngoan nhận biết rằng con người là thụ tạo - tất cả tùy thuộc vào Cha Nhân Lành, bởi đó phải luôn xin ơn: xin ơn Thánh Thần, xin ơn đức Tin - đức Cậy - đức Mến, xin biết cầu nguyện, xin ơn biết tha thứ, xin cho mọi người nhận biết Chúa và xin những ơn lành hồn xác cần thiết cho đời sống mình cũng như tha nhân. Mỗi buổi mai thức dậy, hãy tạ ơn Chúa ban thêm cho mình cơ hội sống đạo bằng cách sống tốt giây phút hiện tại: sống mỗi phút thánh thì cả cuộc đời sẽ thánh (ĐHY Fx Nguyễn Văn Thuận).
 

Nguyễn Văn Thiện