Tản mạn về Con Rắn Đồng

NĂM ẤT TỴ - TẢN MẠN VỀ CON RẮN ĐỒNG

Kinh Thánh đã nhiều lần sử dụng các con vật để làm biểu tượng liên hệ đến Đức Giêsu: Như là con chiên, Đức Giêsu đã trở nên của lễ để cứu chuộc chúng ta. Như là sư tử, Đức Giêsu đã chiến thắng Satan thay cho chúng ta. Đức Giêsu là con chiên đã bị giết, nhưng, cũng là sư tử chiến thắng của chi tộc Giuđa. Trong các biểu tượng, thì con rắn lại mang một ý nghĩa rất đặc biệt: Như ông Môsê đã giương cao con rắn trong sa mạc, Con Người cũng sẽ phải được giương cao như vậy (x. Ga 3,14).

Con rắn vừa cắn chết vừa cứu sống. Đây là một nghịch lý của con rắn. Chính vì thế mà, biểu tượng của ngành dược là hình ảnh con rắn quấn quanh một cái ly: thuốc có thể chữa bệnh và cứu sống, nhưng, cũng có thể gây hại và giết chết. Thuốc chỉ là dược phẩm khi được dùng đúng cách, nếu không, thuốc sẽ có thể trở thành độc phẩm.

Nọc độc của rắn là độc chất, nhưng, nọc độc của rắn cũng có thể trở thành dược chất, khi rắn độc được đem đi ngâm rượu: Rắn càng độc, rượu càng quý, nếu, rắn được ngâm đúng cách, nhất là “ngâm toàn phần”, nghĩa là, ngâm nguyên con, không bỏ ruột.

Rượu có thể biến nọc độc của rắn thành rượu thuốc, khi rắn độc để cho rượu ngấm vào mình, chuyển hóa và rút trích ra những dược chất. Cũng vậy, bản tính loài người chúng ta đã ra hư hỏng, độc ác, vì nghe theo lời dối trá của con rắn xưa cũng có thể được biến đổi, nếu như, chúng ta để cho Lời Chúa thấm nhập vào trong chúng ta. Lời Chúa có sức biến đổi những độc chất trong chúng ta thành những dược chất: sinh ơn cứu độ cho chúng ta và cho những người xung quanh.

Con rắn đồng được treo lên trong sa mạc là hình ảnh tiên trưng cho Đức Giêsu được giương cao trên thập giá để sinh ơn cứu độ cho chúng ta: Thiên Chúa đã lên án tội trong thân xác Con mình (x. Rm 8,3); Người đã chịu thử thách về mọi phương diện cũng như ta, nhưng không phạm tội (x. Hr 4,15). Đấng chẳng hề biết tội là gì, thì Thiên Chúa đã biến Người thành hiện thân của tội lỗi vì chúng ta, để làm cho chúng ta nên công chính trong Người (2 Cr 5,21).

Trong sách Dân Số, có hai động từ: ra’ah : ראה. (nhìn lên) và navat : נבט. (trông thấy rõ): Tất cả những ai bị rắn cắn mà nhìn lên (ra’ah : ראה.) con rắn đó, sẽ được sống (Ds 21,8). Hễ ai bị rắn cắn mà trông thấy rõ (navat : נבט.) con rắn đồng, thì được sống (Ds 21,9). Không phải con người được cứu bởi con rắn đồng, nhưng, chính nhờ Thiên Chúa là Đấng xót thương cứu chữa, khi con người biết “nhìn lên” tình yêu và lòng thương xót của Chúa, và “trông thấy rõ” sự phản nghịch của mình. Vì thế, ơn cứu độ của Thiên Chúa đòi hỏi phải “nhìn lên” Đấng là tình yêu và giàu lòng thương xót, và “trông thấy rõ” sự ngỗ nghịch, bội phản, và ngờ vực của chính mình. Một khi nhìn thấy rõ sự bất trung, nhận thức rõ thái độ vô ơn bạc nghĩa, và biết thú nhận tội lỗi của mình, thì con người liền được Chúa tha thứ, chữa lành.

“Nhìn lên” và “trông thấy rõ” là một con đường mới, tức khắc mở ra, con đường dẫn đến sự thật, ánh sáng... Không ân huệ nào có thể được ban tặng, nếu không, do kế hoạch yêu thương của Thiên Chúa; Không ân sủng nào có thể được đón nhận, nếu không, do sự tự nguyện ưng thuận của con người. Ước gì trong Năm Ất Tỵ này, ta biết “nhìn lên” thập giá và “trông thấy rõ” những bội phản bất trung của mình, để chúng ta mau mắn đáp lại tình yêu của Đấng đã yêu thương và thí mạng vì chúng ta, hầu, chúng ta được đổi mới trong Năm Thánh này, với niềm hy vọng tràn trề, tiến về trời mới đất mới, nơi mà, bé thơ còn đang bú giỡn chơi bên hang rắn lục, trẻ thơ vừa cai sữa thọc tay vào ổ rắn hổ mang. (x. Is 11,8). Ước gì ta đừng bao giờ thất vọng về tình yêu và lòng thương xót của Chúa. Ước gì được như thế!

Emmanuel Nguyễn Thanh Hiền, OSB