Trai trong từ Hán Việt, nghĩa là chay tịnh trong việc ăn uống và giữ thanh tịnh trong tâm hồn. Ăn chay thường nhác đến việc ăn chay mà không nhắc đến thanh tịnh trong tam hồn.
Trai tịnh (chay tịnh) bao gồm:
Ăn chay: không ăn thịt, thức uống có cồn, theo Phật Giáo còn không sát sinh. Chay tịnh cốt yếu giữ cho thân xác không thèm muốn dục vọng bởi những thứ kích thích lòng ham muốn. Chay tịnh không những không ăn thịt mà còn giữ khỏi thèm muốn cả những món ngon, những điều ưa thích. Nghĩa là tránh những gì có thể khơi lên sự thèm muốn thể xác.
Giữ lòng trí, môi miệng. Tránh xa những tư tưởng, ý nghĩ xấu, không để lòng ghen ghét, hận thù. Nuôi dưỡng lòng khoan dung, sống bác ái từ ý nghĩ đến việc làm. Luyện tâm trí thanh sạch, đọc sách bồi bổ tri thức, tập các nhân đức, hiền lành, khiêm nhường. Tập nghĩ cho người khác, mong những điều tốt lành cho người và mưu cầu thiện ích chung và sống tha thứ, hoà giải, xây dựng hoà bình.
Thanh tịnh trong thâm tâm qua việc cầu nguyện, hy sinh, hướng về Thiên Chúa, Đấng thanh tẩy tâm hồn và lý trí, ý chí. Nhờ ơn Thiên Chúa mà con người được nên hoàn hảo từ nội tâm đến bên ngoài hoạt động. Chúa thấu suốt mọi lòng ngay và ban ơn cho người cầu khấn. Chúa chữa lành những vết thương tâm hồn, băng bó tâm hồn tan nát cho những người hết lòng sám hối và đặt niềm tin vào Chúa.
Qua hình ảnh xức tro trên đầu bắt đầu vào mùa trai tịnh. Ta được nhắc nhở đây là mùa tập luyện thiêng liêng qua đời sống trai tịnh. Xin Chúa giúp tâm hồn mỗi người chúng con nên hoàn hảo hơn qua từng ngày sám hối và tin vào Tin Mừng.
L.m Giuse Hoàng Kim Toan