Giáo Phận Ban Mê Thuột

https://gpbanmethuot.vn

Xây Dựng Nhân Cách

“Một dòng sông luôn chảy theo dòng ít lực cản nhất, đó là lý do tại sao nó quanh co.”

ĐỜI ĐÁNG SỐNG XXVIII
XÂY DỰNG NHÂN CÁCH I

tbd 170225a


Các bạn thân mến,

Một ngày nọ, có người mẹ nói với một giáo viên trong trường rằng: “Tôi biết Ryan đã ném lọ mực ra ngoài cửa sổ và ném quả cầu nhỏ vào cô, nhưng cô không đánh đòn nó. Điều đó sẽ khiến nó mặc cảm tội lỗi. Chỉ cần đánh cậu bé trước mặt bạn của nó, và như thế sẽ làm Ryan sợ hãi.”

Ngược lại, Lincoln nói rằng “Một dòng sông luôn chảy theo dòng ít lực cản nhất, đó là lý do tại sao nó quanh co.”

Đặt cả hai câu chuyện này lại với nhau, và bạn có hai quan điểm về việc rèn luyện nhân cách. Sách về chủ đề đó làm cho nó có vẻ rất đơn giản và dễ dàng. Nhưng thực tế phức tạp hơn nhiều so với câu chuyện.

Một con người rất phức tạp, được tạo thành từ thể xác và linh hồn, xác thịt và tinh thần, có cảm giác trong tình yêu khoái lạc, nhưng có lý trí trong suy nghĩ và lý tưởng. Tính cách mà mỗi chúng ta tạo ra phụ thuộc vào việc chúng ta ưu tiên thể xác hay tâm hồn. “Không ai có thể làm tôi hai chủ”. Người ta dễ để cho thân xác, hay các giác quan, hay những thú vui xác thịt chi phối. Tất cả những gì chúng ta phải làm là “buông bỏ”. Nhưng rất khó để tinh thần, tâm hồn và lý tưởng thống trị. Điều này đòi hỏi phải khai thác cảm giác và kỷ luật những ham muốn thấp hơn của chúng ta.

Trước tiên, hãy xem xét những người sống để thỏa mãn những ham muốn nhục dục của họ, những người không bao giờ nói “Không” với những gì là thú tính trong họ và những người xác định việc thể hiện bản thân là được phép. Họ thường biện minh cho mình bằng cách kêu gọi thuyết tiến hóa, tuyên bố rằng mọi tiến bộ là tự động và không thể tránh khỏi. Điều này là để quên rằng trong tự nhiên cũng có một quy luật thoái hóa đang hoạt động, nếu chúng ta không chống lại, nó sẽ kéo chúng ta xuống điều tồi tệ hơn.

Mọi thứ không trở nên tốt hơn khi bị bỏ lại một mình. Một hàng rào trắng không trở nên trắng hơn theo thời gian. Cơ bắp không được tập luyện bị teo lại. Một khu vườn không phát triển thành một khu vườn tốt hơn chỉ đơn giản bằng cách cho phép tự nhiên diễn ra; cỏ dại sẽ phát triển cũng như hoa. Nếu chúng ta để tâm trí mình trở nên hoang vu và không rót sự thật vào đó bằng cách nghiên cứu, thì không những sự thiếu hiểu biết chiếm hữu nó, mà chúng ta còn thực sự đạt đến một điểm mà chúng ta không thể thưởng thức gì ngoài tạp chí tranh ảnh và tiểu thuyết rẻ tiền. Khả năng suy nghĩ và phân biệt sự thật với sai lầm sau đó bị đầu hàng và mất đi.

Darwin (cha đẻ của thuyết tiến hóa) đã từng đưa ra một ví dụ thú vị về quy luật thoái hóa này. Ông ta kể về một người đam mê chim, với trí thông minh và nỗ lực đáng kể, người đó đã phát triển những con chim bồ câu thành nhiều bộ lông với dấu hiệu màu sắc khác nhau. Sau đó, anh ta cho phép chúng bay vào rừng. Nhiều năm sau, anh ta phát hiện ra rằng những con chim bồ câu đen, trắng, ba khía, đốm và chim vành khuyên từng có thể phân biệt được, tất cả đều bị thoái hóa thành một màu xanh đậm. Không cần nỗ lực, chúng tự bắt đầu phù hợp với kiểu mẫu mới, đó là mẫu số chung thấp nhất.

Những người theo chủ nghĩa tự nhiên cho chúng ta biết rằng con chuột chũi đã từng có mắt nhưng đã chọn chui xuống đất và không sử dụng ánh sáng mặt trời của Chúa. Tự nhiên, như thể nó là một quan tòa đang ngồi phán xét, nói với con chuột chũi: “Nếu bạn không sử dụng đôi mắt mà Chúa đã ban cho bạn, thì chúng sẽ bị lấy đi.” Do đó, thiên nhiên đã nói những lời tương tự của Đấng Cứu Rỗi, “còn ai không có, thì ngay cái đang có, cũng sẽ bị lấy đi” Thánh Phao-lô với sự hiểu biết sâu sắc về bản chất con người, đã cảnh báo: “Và chúng ta sẽ có cớ gì nếu chúng ta không chú ý đến...” Thiên nhiên cảnh báo, trừng phạt những kẻ lười biếng. Các sinh vật không thể tự phát triển sẽ suy thoái và trở thành những dạng sống suy thoái.

Các bạn thân mến,

Hầu hết các nhà giáo dục ngày nay đều quên rằng trong chúng ta luôn có khuynh hướng thiên về cái ác, và trừ khi khuynh hướng này bị chống lại, nếu không nhân cách sẽ bị ảnh hưởng. Sự sống sinh học chỉ là một tài sản tạm thời và có thể được định nghĩa rõ ràng là tổng lực chống lại cái chết. Khi những lực lượng kháng cự này bị bỏ quên, thì cái chết xảy ra.

Một người đàn ông rơi từ tòa nhà chọc trời vẫn còn sống khi anh ta rơi ngang qua tầng mười lăm, nhưng nguyên tắc của cái chết nằm trong anh ta, mặc dù anh ta tự khen mình rằng mình vẫn còn sống. Nếu một người bị đầu độc và thuốc giải được mang đến cho anh ta, thì việc anh ta ném thuốc giải ra ngoài cửa sổ hay phớt lờ nó cũng không có gì khác biệt lắm, miễn là anh ta không uống. Nguyên lý của cái chết vận hành chỉ bởi sự lơ là đơn thuần trong trường hợp thứ hai, và nhờ vào một loại định luật hấp dẫn trong trường hợp thứ nhất, thứ kéo chúng ta xuống sự hủy diệt. Cuộc sống là sự đình chỉ tạm thời của những sức mạnh hủy diệt.

Chúng ta có thể đánh mất linh hồn mình, không chỉ vì làm điều ác, mà còn vì bỏ bê điều lành. “Ta đói, các ngươi không cho Ta ăn.” Nhìn chung, người ta sẽ thấy rằng những người tìm cách thỏa mãn mọi mong muốn và ao ước của họ, mặc dù có thể là người lớn, thường mắc phải một loại bệnh ấu trĩ về cảm xúc; họ vẫn là những đứa trẻ cả đời. Điểm đặc trưng của trẻ sơ sinh là không có khả năng giải thoát bản thân khỏi bản năng cảm xúc; đứa bé muốn mọi thứ và khóc cho đến khi nó có được nó. Đứa bé không thể chịu đựng được sự căng thẳng giữa nhu cầu và sự hài lòng. Những người trưởng thành mà quy luật thoái hóa vận hành cũng có cùng một sự căng thẳng; chẳng hạn, họ không thể chịu đựng được việc tờ báo buổi sáng không được giao cho bữa sáng, hoặc cà phê bị nguội, hoặc phải chờ năm phút ở tiệm hớt tóc.

Tôi đã từng nghe nói về một người đàn ông đã lên tàu Đường sắt Pennsylvania ở Washington, đi vào toa ăn uống và gọi món cá cơm. Anh ta nói với người quản lý, “Tôi là Vua cá cơm của Mỹ. Tôi chi 75.000 đô la một năm để vận chuyển cá cơm trên Đường sắt Pennsylvania; và tôi vào toa ăn uống của bạn nhưng không tìm thấy một con cá cơm nào, đó có phải là mối quan hệ kinh doanh tốt không?”

Ngay khi tàu đến Baltimore, người quản lý ngay lập tức đánh điện báo trước cho Wilmington, “Cá cơm nhanh lên!”

Họ đặt cá cơm ở Wilmington, đã có chúng sẵn sàng để phục vụ ở Philadelphia. Vua cá cơm khi nhìn thấy chúng trước mặt mình đã nói: “Tôi sẽ không ăn chúng, tôi thà nổi điên còn hơn.”

Những người luôn muốn theo ý mình là bất hạnh. Những người tự coi mình là trung tâm là những người tự phá vỡ. Con người tự tìm kiếm cuối cùng kết thúc bằng việc ghét bỏ chính mình. Đó là lý do tại sao một người như vậy thường cố gắng “thoát khỏi chính mình” bằng rượu, ăn chơi và ma túy. Cái tôi mà người ta phải sống cùng có thể là sự trừng phạt lớn nhất của chính mình. Bị bỏ lại mãi mãi với cái tôi mà chúng ta ghét là địa ngục. Người bắt đầu chỉ yêu bản thân sẽ kết thúc bằng việc ghét chính mình; anh ta trở nên giống như một lâu đài nằm trơ trọi, rộng rãi và trống rỗng. Quy luật khác trao quyền ưu tiên cho những thứ thuộc về tinh thần là cái có thể được gọi là “quy luật tự hoàn thiện”. Quy luật này liên quan đến một mức độ tự kiềm chế, nỗ lực và kỷ luật nhất định để bắt cơ thể làm nô lệ cho tâm trí như con ngựa được làm chủ bởi nài ngựa. Ngay khi một người nói về sự tự kiềm chế, một nhóm người thiếu suy nghĩ đã gặp ngay người đó, và nói: “Nhưng bạn không nên kìm nén bản thân mình”. Nó giả định rằng không có gì nên bị kìm nén. Điều này là để quên rằng nếu bạn kìm nén điều ác, thì điều tốt sẽ đến; nếu bạn kìm nén điều thiện, điều ác sẽ xuất hiện; nếu bạn kìm nén ý tưởng rằng bạn sẽ cướp ngân hàng, thì sự trung thực sẽ tự khẳng định; nếu một người lính kìm nén sự cám dỗ rằng anh ta phải ngủ khi đang canh gác, nghĩa vụ sẽ tự khẳng định. Vấn đề không phải là liệu có đàn áp hay không; nó đúng hơn là những gì sẽ bị kìm nén - thiện hay ác.

Phaolô Ngô Suốt
 

Mời xem tiếp phần 2

ĐỜI ĐÁNG SỐNG XXVIII
XÂY DỰNG NHÂN CÁCH II

tbd 170225a


Các bạn thân mến,

Cắt cụt chi đề cập đến những gì bản chất là xấu xa, sửa đổi đề cập đến sự pha trộn giữa thiện và ác, giới hạn đề cập đến điều tốt. Theo thứ tự vật lý, cắt cụt chi sẽ tương ứng với một cuộc phẫu thuật để loại bỏ ung thư hoặc khối u ác tính. Sửa đổi, đề cập đến những gì là sự pha trộn giữa thiện và ác, có thể được ví như một cơn sốt; chặt đầu không chữa khỏi cơn sốt. Hạn chế sẽ áp dụng cho một điều tốt, chẳng hạn như ăn trứng cá muối.

Cắt cụt. Một số tệ nạn ảnh hưởng đến bản chất con người không thể khắc phục được ngoại trừ cái chết bất ngờ và tự gây ra. Ví dụ, chứng nghiện rượu bắt đầu bằng một hành vi tự do; hành động tự do trở thành thói quen; thói quen trở thành một phản xạ, và sau đó phần lớn năng lượng lẽ ra đã được ý chí sử dụng để chống lại thói quen sẽ chuyển thành hành động phản xạ. Kết quả là người nghiện rượu dường như mất khả năng chống lại cái ác. Bây giờ câu hỏi đặt ra là tốt hơn với ân sủng của Thiên Chúa và với sự hợp tác của ý chí để loại bỏ dần dần những thói quen xấu xa hay cắt bỏ chúng. Chúa tể thiêng liêng của chúng ta, Đấng hiểu rõ bản chất con người hơn bất kỳ ai khác, đã khuyến nghị cắt cụt: “Nếu tay phải của anh làm cớ cho anh sa ngã, thì hãy chặt mà ném đi.” Sự thỏa mãn kéo dài không bù đắp được cho sự buông thả dần dần. Nếu cái ác không bị tiêu diệt ngay lập tức, sẽ có cả nỗi đau kéo dài và niềm vui giảm dần. Kiêng cữ hoàn toàn là một hiện tượng sinh học cũng như một khuyến nghị về mặt đạo đức.

Sửa đổi được khuyến khích nếu có sự pha trộn giữa thiện và ác. Mắt thì tốt, nhưng nhìn ánh sáng quá chói thì có hại cho mắt. Tai thì tốt, nhưng tai cứ cố tình nghe theo âm thanh làm thủng màng nhĩ thì có hại. Biết được điều này, người ta giới hạn hoạt động tác dụng vào điều thiện và đoạn trừ điều ác. Áp dụng điều này để phát triển phẫm cách, vì mắt không nên nhìn vào mọi thứ, còn não cũng không nên nhét vào mọi thứ. Mặc dù đọc là tốt, miễn là người ta sẽ không bỏ rác vào não. Khi những loại ý tưởng sai lầm xâm nhập vào tâm trí, chúng ngấm vào vô thức và sau đó, xuất hiện trong những hành động xấu xa.

Lắng nghe là tốt, nhưng tai sẽ từ chối lắng nghe sự vô thần, nói xấu, vu khống và gợi ý xấu xa. Giúp đỡ người hàng xóm là đúng, nhưng người ta cũng sẽ tẩy sạch hành động tốt khỏi những động cơ xấu xa, chẳng hạn, cho tiền để được người hàng xóm nhìn thấy và khen ngợi. Hòa đồng là tốt, nhưng người ta sẽ tránh xa những người bạn xấu xa; mong muốn thịnh vượng là tốt, nhưng mong muốn đạt được nó bằng cách lừa dối hàng xóm là xấu xa.

Các bạn thân mến,

Không có phẫm cách nào phát triển mà không có một số hình phạt nhất định, sự phản kháng và sửa đổi đối với điều ác. Nó sẽ đau một chút giống như cây vĩ cầm, nếu nó có ý thức, sẽ kêu lên đau đớn khi nghệ sĩ vĩ cầm siết dây. Nhưng nghệ sĩ vĩ cầm sẽ nói, “Các sợi dây thân mến của tôi, đây là để mang lại cho bạn âm sắc tốt hơn.”Nếu một khối đá cẩm thạch có ý thức, nó sẽ phản đối khi bị đục đẽo, nhưng nhà điêu khắc sẽ nói, “Có một hình thức đẹp đẽ bên trong bạn, và tất cả những gì bạn phải chịu là để cắt bỏ những gì thô thiển và vẻ đẹp bên trong sẽ được lộ ra.”

Hạn chế đề cập đến những gì là tốt. Rượu vang, trứng cá muối, kem, tôm hùm, thịt bò thăn đều ngon. Chúng chỉ có thể trở thành tai hại bằng cách lạm dụng chúng, hoặc ăn quá nhiều thứ để hủy hoại sức khỏe của chúng ta. Cocktail thì tốt, nhưng uống mười ly cocktail liên tiếp sẽ là điều xấu. Tư cách được phát triển bằng cách giới hạn phạm vi của những niềm vui chính đáng. Hạn chế những điều tốt đẹp mà chúng ta tận hưởng thực sự là một hình thức tập trung; nó rất giống với việc chú ý đến bông hồng hơn là cái gai.

Đấng Đáng kính Fulton J. Sheen viết: “Thỉnh thoảng cần phải áp đặt những điều khó khăn lên bản thân để chúng ta không phạm phải sai lầm trong một sở thích nhất định. Lần đầu tiên tôi bắt đầu dạy học ở Anh, điều đó chứng tỏ rằng tôi rất tử tế với đồng bào và sinh viên của mình. Hầu hết các giáo viên bắt đầu nghề nghiệp của họ ở quê hương của họ, và các sinh viên phải chịu đựng. Nhưng mặc dù tôi cố gắng giảng dạy ở một quốc gia khác trước khi tôi thử nó với những người đồng hương của mình. Chắc là tôi kém lắm. Lớp mà tôi dạy là thần học tín lý trong một chủng viện ở London. Vài năm sau, tôi gặp lại một sinh viên, và anh ấy hỏi tôi có còn dạy không. Tôi nói với anh ấy rằng lúc đó tôi đang dạy triết học, và anh ấy nói, “Tôi hy vọng bây giờ thầy là một giáo viên giỏi hơn so với trước đây.” Tuy nhiên, điểm mà tôi muốn đưa ra là có hai điều tôi thấy rất rõ ràng mà tôi sẽ phải tự giới hạn mình. Đầu tiên là đọc ghi chú; thứ hai là ngồi vào bàn trong khi đọc các ghi chú. Rõ ràng là nếu tôi làm một trong hai điều này, tôi sẽ không bao giờ thành công với tư cách là một giáo viên. Rất khó để ghi nhớ kỹ chủ đề trước khi lên lớp để tôi có thể nói về chủ đề đó một cách thông minh với học sinh; đứng thay vì ngồi thì đỡ vất vả hơn, một khi nó đã hình thành trong đầu tôi. Nhưng vì hạn chế được hai điều tốt, đó là đọc và ngồi, tôi đã khiến mình trở thành một giáo viên ít khó chịu hơn nhiều so với lẽ ra tôi phải làm như vậy.”

Quá thường xuyên, việc giảng dạy thực sự không gì khác hơn là truyền thông tin từ sổ ghi chép của giáo sư sang sổ ghi chép của sinh viên mà không cần thông qua tâm trí của cả hai. Lý do đứng khi nói chuyện với sinh viên là để thông tin có thể được truyền đạt ít thụ động hơn và nhiều năng lượng hơn. Như Horace (một đại thi si người Rô-ma) đã nói, “Nếu bạn muốn mọi người khóc, bạn phải khóc trước.” Sự thật phải luôn được truyền đạt cho sinh viên với một lượng lửa và sự nhiệt tình nhất định; nhưng nếu một người đang bốc cháy, anh ta không thể ngồi. Không ai yêu đại nghĩa, nóng lòng truyền lại cho đồng loại, lại ngồi biện hộ cho đại nghĩa đó. Đối với công lao của những người Cộng sản, phải nói rằng họ đứng vững khi biện hộ cho chế độ chuyên chế của mình; tự do luôn ngồi và phản động luôn nằm thẳng.

Bây giờ, bỏ qua ba hình thức xây dựng phẫm cách, chúng ta sẽ nói ngắn gọn về động cơ của kỷ luật bản thân. Sở dĩ người ta cắt bỏ điều ác, điều chỉnh đam mê, hạn chế điều tốt mình được hưởng là vì tình yêu. Điều gì đó phải được kìm nén trong mỗi chúng ta. Để cho xác thịt tự do kiểm soát, khát vọng của tinh thần phải bị bóp nghẹt; để thỏa mãn mong muốn của nhân cách được kết hợp với Cuộc sống Hoàn hảo, Chân lý và Tình yêu là Thượng đế, những bản năng và đam mê nổi dậy chống lại những lý tưởng này phải được kỷ luật và sửa đổi. Lý do tốt nhất để làm điều đó là tái tạo trong chúng ta Hình ảnh và Chân dung thiêng liêng. Động lực là tình yêu.

Tình yêu không chỉ là một lời khẳng định; nó cũng là một phủ định. Một người đàn ông yêu một người phụ nữ và ngỏ lời cầu hôn cô ấy bởi chính điều đó đã phủ nhận mọi người phụ nữ khác. Một người đàn ông khẳng định tình yêu của Thiên Chúa phủ nhận tình yêu xấu xa. Một người phụ nữ yêu một chàng trai trẻ sẽ nói với anh ta: “Anh có thích kiểu tóc này của em không? Anh có thích em mặc đồ màu đỏ không?” Cô muốn làm hài lòng anh ta. Những ai muốn phát triển một đặc tính của tâm hồn thì hành động chính xác như vậy trước mặt Chúa. Phương châm sống của họ là “Mọi việc đẹp ý Người, thì tôi làm”. Lý do mà những nhân vật cao quý từ chối phạm tội không phải vì họ sợ địa ngục hay sự trừng phạt, họ phủ nhận cái ác vì họ sẽ không làm tổn thương người mình yêu.

 

 

Tạm biệt các bạn.

Phaolô Ngô Suốt

Tác giả bài viết: Phaolô Ngô Suốt

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây