Thánh Luca là tác giả duy nhất kể lại câu chuyện hai môn đệ trên đường từ Giê-ru-sa-lem trở về Em-mau. Bố cục văn chương cũng như nội dung hàm chứa những nội dung rất sâu sắc. Tác giả muốn khẳng định với chúng ta:
* Khi chúng ta thất vọng, có Chúa đồng hành để nâng đỡ, mặc dù chúng ta không cảm nhận được sự hiện diện của Người.
* Khi chúng ta đã nhận ra Chúa và đã tìm được niềm vui, thì Người lại ẩn mình đi. Ẩn mình không có nghĩa là vắng bóng, mà chỉ là sự hiện diện huyền nhiệm mà thôi.
Trong hành trình cuộc đời, Đấng Phục sinh vẫn hiện diện bên chúng ta. Nhờ sự đồng hành và nâng đỡ của Người, mà chúng được bình an và thấy con tim vui trở lại. Phụng vụ mùa Phục sinh muốn khẳng định với chúng ta điều ấy.
Chúa Giê-su đã bị một số người Do Thái lên án tử bằng hình thức đóng đinh vào thập giá. Bản án đã được thi hành theo ý muốn của thày Thượng tế, các luật sĩ và biệt phái. Công chúng ở Giê-ru-sa-lem đều biết rõ vụ việc và nhiều người đã trực tiếp chứng kiến cái chết của Chúa Giê-su. Tuy vào thời chưa có hệ thống thông tin hiện đại như ngày nay, nhưng “vụ án Giê-su” là một sự kiện nổi bật, không ai mà không biết. Vì vậy, hai môn đệ ngạc nhiên thấy vị khách đi cùng đường với mình, cũng từ hướng Giê-ru-sa-lem về ngoại ô, mà không biết sự kiện này. Tuy vậy, hai ông này cũng giống như đại đa số những người đã chứng kiến vụ án, đều chỉ nhìn nhận sự kiện với cái nhìn hoàn toàn thế tục. Kinh Thánh kể các ông đã có một thời theo Chúa Giê-su làm môn đệ Người, các ông cũng hoàn toàn thất vọng, như các ông đã thú nhận: “Phần chúng tôi, trước đây vẫn hy vọng rằng, chính Người là Đấng sẽ cứu chuộc Ít-ra-en”. Cùng với lời thú nhận này, là tâm trạng buồn bã, chán nản thất vọng. Các ông cũng có nghe mấy người phụ nữ nói về ngôi mồ trống và lời đồn Chúa đã sống lại, nhưng các ông cho đó là chuyện tầm phào, chẳng đáng tin.
Tâm trạng và lý luận của hai môn đệ, cũng là tâm trạng và lý luận của nhiều người trong thời đại của chúng ta. Đối với họ, Chúa Giê-su đã chết. Việc Chúa sống lại chỉ như câu chuyện tầm phảo, viển vông. Chính quan niệm này làm cho người vô tín chìm đắm trong bi quan, chán nản và thất vọng, khi họ đối diện với những khó khăn trên đường đời.
“Người khách lạ” đã gợi ý để hai môn đệ nhìn nhận sự kiện dưới cái nhìn khác. Là người Do Thái, hai ông dễ dàng hiểu vấn đề khi nghe người khách lạ liên hệ và trích dẫn lời các ngôn sứ, cộng với việc hồi tưởng những gì Chúa Giê-su đã làm và đã giảng dạy. Từ những chia sẻ của vị khách đi đường, niềm vui và hy vọng đã trở lại với các ông. Cử chỉ bẻ bánh là điểm mấu chốt giúp hai ông khẳng định, người khách đồng hành chính là Thày mình, Đấng đã sống lại từ cõi chết. Chính lúc các ông nhận ra Người, thì Người biến mất. Hai ông đã thoát ra khỏi tâm trạng bi quan thất vọng. Sự thao thức kể lại cho anh em tin vui này đã khiến các ông trở về Giê-ru-sa-lem ngay trong đêm. Trở về Giê-ru-sa-lem là trở về với nơi đã làm các ông thất vọng. Các ông đã trở về Giê-ru-sa-lem với tâm trạng mới mẻ, đầy tràn niềm vui và nghị lực.
Đức Giê-su không phải là một nhân vật huyền thoại. Cuộc khổ nạn và phục sinh của Người đã được tiên báo qua các ngôn sứ. Trong bài giảng ngài lễ Ngũ Tuần, Thánh Phê-rô can đảm làm chứng về sự kiện phục sinh. Ông lược qua những gì đã được ghi chép trong Kinh Thánh Cựu ước, để khẳng định với thính giả rằng: “Theo kế hoạch của Thiên Chúa đã định và biết trước, Đức Giê-su ấy đã bị nộp, và anh em đã dùng bàn tay kẻ dữ đóng đinh Người vào thập giá mà giết đi. Nhưng Thiên Chúa đã làm cho Người sống lại”. Vị Tông đồ còn quả quyết: “Chính Đức Giê-su đó, Thiên Chúa đã làm cho sống lại; về điều này, tất cả chúng tôi xin làm chứng”. Niềm xác tín của thánh Phê-rô vừa dựa trên sự kiện, vừa căn cứ vào truyền thống Thánh Kinh.
Lễ Phục sinh và tuần Bát nhật đã kết thúc. Chúng ta đang từng bước trở về với những sinh hoạt đời thường. Phụng vụ lưu ý chúng ta: Đấng Phục sinh đang hiện diện và đồng hành với chúng ta, dù chúng ta không nhìn thấy người bằng con mắt thể lý. Lễ Phục sinh nhắc người tín hữu phải sống phù hợp với mầu nhiệm họ cử hành. Thánh Phê-rô viết cho các tín hữu: “Nếu anh em gọi Thiên Chúa là Cha, thì anh em hãy đem lòng kính sợ mà sống cuộc đời lữ khách này” (Bài đọc II).
Giữa những lo âu của cuộc sống hôm nay, nhất là giữa đại hoạ của bệnh viêm phổi Vũ Hán (COVID-19), mầu nhiệm Phục sinh chiếu toả ánh sáng của niềm hy vọng. Cuộc sống dù đau buồn đến đâu, đừng quên Chúa đang đồng hành với chúng ta. Hãy nhận ra sự hiện diện của Người để cảm nhận sự ngọt ngào Chúa ban.
KHI NGƯỜI BẺ BÁNH
(CHÚA NHẬT TUẦN 3 PHỤC SINH NĂM A)
Emmanuel Nguyễn Thanh Hiền, OSB
Qua Lời Tổng Nguyện của Chúa Nhật Tuần 3 Phục Sinh, Năm A này, các nhà phụng vụ muốn chúng ta ý thức rằng: Nhờ Mầu Nhiệm Vượt Qua, Chúa đã làm cho tâm hồn chúng ta tươi trẻ lại, và chan chứa niềm vui vì được làm con Chúa, xin Chúa cho chúng ta hằng giữ mãi niềm vui Chúa ban, và nắm chắc hy vọng được phục sinh vinh hiển.
Hằng giữ mãi niềm vui vì được làm con Chúa, kiên nhẫn khi gặp thử thách, như trong bài đọc một Kinh Sách, trích sách Khải Huyền: Con Chiên mở ấn, những hình ảnh khá cổ điển cho ta thấy: đến thời cánh chung, vũ trụ sẽ trải qua những cơn chấn động khủng khiếp như thế nào… Tôi lắng nghe: Từ dưới bàn thờ Thiên Chúa, tiếng những người bị giết vọng lên rằng: Sao Chúa không đòi nợ máu của chúng con? và họ nhận ra tiếng Chúa đáp lời: Cứ nghỉ yên một thời gian ngắn nữa, chờ cho đủ số những người anh em của các con.
Hằng giữ mãi niềm vui vì được làm con Chúa, thông dự vào hy tế của Đức Kitô và tưởng nhớ đến Người, như trong bài đọc hai Kinh Sách, sách Minh Giáo Quyển I của thánh Giúttinô: Việc cử hành hy lễ tạ ơn… Khi Đức Giêsu sắp phải bỏ thế gian mà về với Chúa Cha, Người thiết lập Bí Tích Mình và Máu Người, để các tín hữu tưởng niệm cái chết của Người. Người ban Mình Người làm của ăn, ban Máu Người làm của uống. Người truyền cho môn đệ: Anh em hãy làm như Thầy mới làm, để tưởng nhớ đến Thầy.
Hằng giữ mãi niềm vui vì được làm con Chúa, tìm nương ẩn nơi Chúa, như trong bài đọc một Thánh Lễ, trích sách Công Vụ Tông Đồ: Cái chết không tài nào khống chế được Người mãi. Trong bài Đáp Ca, Thánh Vịnh 15: Lạy Chúa, Chúa sẽ dạy con biết đường về cõi sống. Lạy Chúa Trời, xin giữ gìn con, vì bên Ngài, con đang ẩn náu. Con thưa cùng Chúa: Ngài là Chúa con thờ. Chúa là phần sản nghiệp con được hưởng, là chén phúc lộc dành cho con; số mạng con, chính Ngài nắm giữ. Trong bài đọc hai Thánh Lễ, trích thư thứ nhất của thánh Phêrô: Anh em đã được cứu chuộc nhờ bửu huyết của Con Chiên vẹn toàn là Đức Kitô.
Câu Tung Hô Tin Mừng, mà các nhà phụng vụ đã chọn cho ngày lễ hôm nay là: Lạy Chúa Giêsu, xin mở trí cho chúng con hiểu lời Kinh Thánh, và khi Chúa phán dạy, xin đốt lòng chúng con cháy lửa nồng nàn. Trong bài Tin Mừng, thánh Luca tường thuật: Họ đã nhận ra Chúa khi Người bẻ bánh. Các môn đệ đã nhận ra Chúa Giêsu, khi Người bẻ bánh. Cả trái đất, nào tung hô Thiên Chúa, đàn hát lên, mừng danh thánh rạng ngời, hãy dâng Người lời ca tụng tôn vinh, vì Thiên Chúa đã làm cho Đức Giêsu sống lại, giải thoát Người khỏi những đau khổ của cái chết, cái chết không tài nào khống chế được Người mãi. Vì thế, tâm hồn con mừng rỡ, và lòng dạ hân hoan, thân xác con cũng nghỉ ngơi an toàn. Vì Chúa chẳng đành bỏ mặc con trong cõi âm ty, không để kẻ hiếu trung này hư nát trong phần mộ. Chúa sẽ dạy con biết đường về cõi sống. Chúng ta đã được cứu chuộc nhờ bửu huyết của Con Chiên vẹn toàn, vô tỳ tích, là Đức Kitô. Khi đồng bàn với hai môn đệ, Người cầm lấy bánh, dâng lời chúc tụng, và bẻ ra trao cho họ. Mắt họ liền mở ra và họ nhận ra Người. Khi Đức Giêsu sắp phải bỏ thế gian mà về với Chúa Cha, Người thiết lập Bí Tích Mình và Máu Người, để các tín hữu tưởng niệm cái chết của Người. Người ban Mình Người làm của ăn, ban Máu Người làm của uống. Người truyền cho môn đệ: hãy làm như Người đã làm, để tưởng nhớ đến Người, cho tới khi Người lại đến. Khi nào đến? Khi Con Chiên mở ấn thứ năm, thì, linh hồn của những người đã bị giết vì đã rao giảng Lời Thiên Chúa và đã làm chứng đòi Chúa xét xử, nhưng, có lời phán bảo họ: cứ nghỉ yên một thời gian ngắn nữa. Nhờ Mầu Nhiệm Vượt Qua, Chúa đã làm cho tâm hồn ta tươi trẻ lại, và chan chứa niềm vui vì được làm con Chúa, ước gì ta hằng giữ mãi niềm vui Chúa ban, và nắm chắc hy vọng được phục sinh vinh hiển. Ước gì được như thế!






























